Piąty bezokolicznik (5. infinitiivi: puhumaisillaan)

Poniżej przedstawiam, czym charakteryzuje się piąty bezokolicznik (5. infinitiivi) w języku fińskim. Jest to rzadko spotykany bezokolicznik i mało który podręcznik do nauki języka fińskiego o nim wspomina!

Przykład:

Omenat ovat putoamaisillaan puusta. – Jabłka już za chwilę będą spadać z drzewa.

Poika oli putoamaisillaan puusta. – Chłopiec o mały włos nie spadł z drzewa.

Jak tworzymy piąty bezokolicznik?

Forma piątego bezokolicznika składa się z następujących elementów:

Przykłady:

puhua > he puhuvat > puhumaisillani, puhumaisillasi, puhumaisillaan, puhumaisillamme, puhumaisillanne

tehdä > he tekevät > tekemäisilläni, tekemäisilläsi, tekemäisillään, tekemäisillämme, tekemäisillänne

mennä > he menevät > menemäisilläni, menemäisilläsi, menemäisillään, menemäisillänne, menemäisillämme

pudota > he putoavat > putoamaisillani, putoamaisillasi, putoamaisillaan, putoamaisillamme, putoamaisillanne

Piąty bezokolicznik występuje w połączeniu z czasownikiem olla w czasie teraźniejszym lub przeszłym. Tak wyglądałyby możliwe zestawienia w różnych osobach:

minä olen putoamaisillani – jestem o krok od spadnięcia

minä olin putoamaisillani – o mało nie spadłam/spadłem

sinä olet putoamaisillasi – jesteś o krok od spadnięcia

sinä olit putoamaisillasi – o mało nie spadłaś/ spadłeś

hän on putoamaisillaan – ona/on jest o krok od spadnięcia

hän oli putoamaisillaan – o mało nie spadła/spadł

me olemme putoamaisillamme – jesteśmy o krok od spadnięcia

me olimme putoamaisillamme – o mało nie spadłyśmy/spadliśmy

te olette putoamaisillanne – jesteście o krok od spadnięcia

te olitte putoamaisillanne – o mało nie spadłyście/spaliście

he ovat putoamaisillaan – one/oni są o krok od spadnięcia

he olivat putoamaisillaan – o mało nie spadły/spadli

Kiedy i jak stosujemy piąty bezokolicznik?

Piątego bezokolicznika w połączeniu z czasownikiem olla używa się do opisania, że coś jest bliskie wydarzenia się lub o mały włos się nie wydarzyło.

Ole hiljaa, lapsi on nukahtamaisillaan. – Bądź cicho, dziecko za moment zaśnie / już zasypia.

Meidän täytyy mennä sairaalaan. Vauva on syntymäisillään. – Musimy jechać do szpitala. Dziecko zaraz się urodzi.

Olimme lähtemäisillämme ulos, kun puhelin soi. – Już mieliśmy wyjść, gdy zadzwonił telefon.

Olit kuolemaisillasi. – O mało nie umarłeś.

Olin sanomaisillani jotakin. – Już miałam coś powiedzieć.

He olivat ostamaisillaan sen asunnon. – Oni o mały włos nie kupili tego mieszkania.

oli puhumaisillaan VS oli puhua

Zdania z piątym bezokolicznikiem odnoszące się do przeszłości (oli puhumaisillaan) mają podobne znaczenie jak zdania z konstrukcją z pierwszym bezokolicznikiem (oli puhua). Porównaj:

Puu oli kaatumaisillaan. – Drzewo o mały włos nie przewróciło się. („olla” w imperfekti + 5. bezokolicznik)

Puu oli kaatua. – Drzewo prawie się przewróciło. („olla” w imperfekti + 1. bezokolicznik)

Olin jäämäisilläni auton alle. ~ Olin vähällä jäädä auton alle. – O mało nie wpadłem pod samochód.

Lasi oli putoamaisillaan. ~ Lasi oli vähällä pudota. – Mało brakowało, a szklanka by spadła.

Zobacz też wpisy o pozostałych bezokolicznikach w języku fińskim:

Pierwszy bezokolicznik (puhua)

Pierwszy bezokolicznik w przypadku translatiivi (puhuakseen)

Drugi bezokolicznik w przypadku instruktiivi (puhuen)

Drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi (puhuessa)

Drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi w stronie biernej (puhuttaessa)

Trzeci bezokolicznik w przypadku illatiivi (puhumaan)

Trzeci bezokolicznik w przypadku inessiivi (puhumassa)

Trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi (puhumasta)

Trzeci bezokolicznik w przypadku adessiivi (puhumalla)

Trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi (puhumatta)

Trzeci bezokolicznik w przypadku instruktiivi (puhuman, puhuttaman)

Czwarty bezokolicznik (puhuminen, puhumista)