Piąty bezokolicznik (5. infinitiivi: puhumaisillaan)

Poniżej przedstawiam, czym charakteryzuje się piąty bezokolicznik (5. infinitiivi) w języku fińskim. Jest to rzadko spotykany bezokolicznik i mało który podręcznik do nauki języka fińskiego o nim wspomina!

Przykład:

Omenat ovat putoamaisillaan puusta. – Jabłka już za chwilę będą spadać z drzewa.

Poika oli putoamaisillaan puusta. – Chłopiec o mały włos nie spadł z drzewa.

 

Jak tworzymy piąty bezokolicznik?

Forma piątego bezokolicznika składa się z następujących elementów:

rdzeń czasownika z mocnym stopniem spółgłoski (= 3. osoba liczby mnogiej czasownika bez końcówki -vat/-vät)

+ ma/mä

 + isi

+ lla/llä

+ przyrostek dzierżawczy w zależności podmiotu w zdaniu (-ni, -si, -an/-än, -mme, -nne)

Przykłady:

puhua > he puhuvat > puhumaisillani, puhumaisillasi, puhumaisillaan, puhumaisillamme, puhumaisillanne

tehdä > he tekevät > tekemäisilläni, tekemäisilläsi, tekemäisillään, tekemäisillämme, tekemäisillänne

mennä > he menevät > menemäisilläni, menemäisilläsi, menemäisillään, menemäisillänne, menemäisillämme

pudota > he putoavat > putoamaisillani, putoamaisillasi, putoamaisillaan, putoamaisillamme, putoamaisillanne

 

Piąty bezokolicznik występuje w połączeniu z czasownikiem olla w czasie teraźniejszym lub przeszłym. Tak wyglądałyby możliwe zestawienia w różnych osobach:

minä olen putoamaisillani – jestem o krok od spadnięcia

minä olin putoamaisillani – o mało nie spadłam/spadłem

sinä olet putoamaisillasi – jesteś o krok od spadnięcia

sinä olit putoamaisillasi – o mało nie spadłaś/ spadłeś

hän on putoamaisillaan – ona/on jest o krok od spadnięcia

hän oli putoamaisillaan – o mało nie spadła/spadł

me olemme putoamaisillamme – jesteśmy o krok od spadnięcia

me olimme putoamaisillamme – o mało nie spadłyśmy/spadliśmy

te olette putoamaisillanne – jesteście o krok od spadnięcia

te olitte putoamaisillanne – o mało nie spadłyście/spaliście

he ovat putoamaisillaan – one/oni są o krok od spadnięcia

he olivat putoamaisillaan – o mało nie spadły/spadli

 

Kiedy i jak stosujemy piąty bezokolicznik?

Piątego bezokolicznika w połączeniu z czasownikiem olla używa się do opisania, że coś jest bliskie wydarzenia się lub o mały włos się nie wydarzyło.

Ole hiljaa, lapsi on nukahtamaisillaan. – Bądź cicho, dziecko za moment zaśnie / już zasypia.

Meidän täytyy mennä sairaalaan. Vauva on syntymäisillään. – Musimy jechać do szpitala. Dziecko zaraz się urodzi.

Olimme lähtemäisillämme ulos, kun puhelin soi. – Już mieliśmy wyjść, gdy zadzwonił telefon.

Olit kuolemaisillasi. – O mało nie umarłeś.

Olin sanomaisillani jotakin. – Już miałam coś powiedzieć.

He olivat ostamaisillaan sen asunnon. – Oni o mały włos nie kupili tego mieszkania.

 

oli puhumaisillaan VS oli puhua

Zdania z piątym bezokolicznikiem odnoszące się do przeszłości (oli puhumaisillaan) mają podobne znaczenie jak zdania z konstrukcją z pierwszym bezokolicznikiem (oli puhua). Porównaj:

Puu oli kaatumaisillaan. – Drzewo o mały włos nie przewróciło się. („olla” w imperfekti + 5. bezokolicznik)

Puu oli kaatua. – Drzewo prawie się przewróciło. („olla” w imperfekti + 1. bezokolicznik)

Olin jäämäisilläni auton alle. ~ Olin vähällä jäädä auton alle. – O mało nie wpadłem pod samochód.

Lasi oli putoamaisillaan. ~ Lasi oli vähällä pudota. – Mało brakowało, a szklanka by spadła.

 

Zobacz też wpisy o pozostałych bezokolicznikach w języku fińskim:

Pierwszy bezokolicznik (puhua)

Pierwszy bezokolicznik w przypadku translatiivi (puhuakseen)

Drugi bezokolicznik w przypadku instruktiivi (puhuen)

Drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi (puhuessa)

Drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi w stronie biernej (puhuttaessa)

Trzeci bezokolicznik w przypadku illatiivi (puhumaan)

Trzeci bezokolicznik w przypadku inessiivi (puhumassa)

Trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi (puhumasta)

Trzeci bezokolicznik w przypadku adessiivi (puhumalla)

Trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi (puhumatta)

Trzeci bezokolicznik w przypadku instruktiivi (puhuman, puhuttaman)

Czwarty bezokolicznik (puhuminen, puhumista)

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki do nauki języka fińskiego
Fiński w pytaniach i odpowiedziach
Język fiński. Słowotwórstwo. Teoria i ćwiczenia
Gramatyka języka fińskiego z ćwiczeniami. Część 1
Język fiński. Słownictwo z ćwiczeniami dla początkujących

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od 10 lat organizuję kursy językowe (fińskiego, niemieckiego, angielskiego oraz polskiego dla obcokrajowców), prowadzę lekcje indywidualne przez Skype, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne, w tym e-learning.

Możesz również polubić…

1 Odpowiedź

  1. Katarzyna pisze:

    Super! Czekałam na kontynuację o tych bezokolicznikach!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.