Trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi (3. infinitiivi: puhumatta)
Dziś pora na kolejny bezokolicznik do omówienia: trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi z końcówką ‑matta lub ‑mättä. Przykład:
Ihminen ei voi elää syömättä. – Człowiek nie może żyć bez jedzenia. (syömättä to jest właśnie trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi)
Jak tworzymy trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi?
Najpierw należy odmienić czasownik w 3. osobie liczby mnogiej. Następnie usuwamy końcówkę –vat (lub –vät), a zamiast tego dodajemy –matta (lub –mättä). Przykłady:
auttaa > he auttavat > autta- + -matta = auttamatta
tehdä > he tekevät > teke- + -mättä = tekemättä
opiskella > he opiskelevat > opiskele- + -matta = opiskelematta
pakata > he pakkaavat > pakkaa- + -matta = pakkaamatta
valita > he valitsevat > valitse- + -matta = valitsematta
Kiedy stosujemy trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi?
Trzeci bezokolicznik w przypadku abessiivi służy do opisania braku jakiejś czynności (nie robiąc czegoś, bez robienia czegoś). Przykłady:
Hän lähti ulos sanomatta sanakaan. – Ona wyszła nie mówiąc ani słowa.
Matkustin ulkomaille ilmoittamatta siitä kenellekään. – Wyjechałem za granicę nie informując o tym nikogo.
Hän tuli sisään koputtamatta. – Ona weszła bez pukania.
Często łączy się z takimi czasownikami jak:
olla – być
Voitko olla hetken aikaa puhumatta? – Możesz przez chwilę nic nie mówić.
Yritin olla ajattelematta häntä. – Próbowałam nie myśleć o nim.
Kuinka kauan pystyt olemaan hengittämättä? – Jak długo jesteś w stanie wytrzymać bez oddychania?
Miksi asiat ovat hoitamatta? – Dlaczego sprawy nie są załatwione?
jäädä – zostać
Ruoka jäi syömättä. – Jedzenie zostało niezjedzone.
Tehtävä jäi tekemättä. – Zadanie zostało niezrobione.
jättää – zostawić
Asiakas jätti laskun maksamatta. – Klient nie opłacił faktury. (dosłownie: Klient zostawił fakturę nie płacąc.)
Hän jätti tehtävät tekemättä. – On nie wykonał zadań.
Ten bezokolicznik często pojawi się w zwrotach:
lukuun ottamatta + P – z wyjątkiem, oprócz, nie wliczając
Jääkaapissa ei ollut mitään lukuun ottamatta maitoa. – W lodówce nie było nic z wyjątkiem mleka.
-STA + huolimatta – mimo, nie zważając na
Kaikesta huolimatta teen sen. – Mimo wszystko zrobię to.
Siitä huolimatta rakastan häntä. – Mimo to go kocham.
-STA + riippumatta – niezależnie od
Lähden joka päivä ulos, säästä riippumatta. – Wychodzę codziennie, niezależnie od pogody.
epäilemättä – bez wątpienia
Se on epäilemättä paras ratkaisu kaikille. – To jest bez wątpienia najlepsze rozwiązanie dla wszystkich.
kieltämättä – niezaprzeczalnie, bez wątpienia
Tilanne on kieltämättä monimutkainen. – Sytuacja jest bez wątpienia skomplikowania.
W następnym artykule z tej serii zajmę się rzadko występującym trzecim bezokolicznikiem w przypadku instruktiivi w stronie czynnej i biernej (puhuman, puhuttaman).
Zobacz też inne wpisy o fińskich bezokolicznikach:
Pierwszy bezokolicznik (puhua)
Pierwszy bezokolicznik w przypadku translatiivi (puhuakseen)
Drugi bezokolicznik w przypadku instruktiivi (puhuen)
Drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi (puhuessa)
Drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi w stronie biernej (puhuttaessa)
Trzeci bezokolicznik w przypadku illatiivi (puhumaan)
Trzeci bezokolicznik w przypadku inessiivi (puhumassa)
