Kategoria: Gramatyka

Brak związku zgody (kongruencji) w języku fińskim

W języku fińskim najczęściej występuje zgodność między wyrazami, jeśli chodzi o liczbę i przypadek. Takie zjawisko nazywa się związkiem zgody (kongruencją). Przykłady: Kukka kukkii. – Kwiat kwitnie. (Tu podmiot „kukka”...

Odmiana wyrazów zakończonych na -ut/-yt (olut)

Przykłady wyrazów zakończonych w formie podstawowej na końcówkę –ut/-yt: olut (piwo) ohut (cienki) airut (zwiastun) lyhyt (krótki) kevyt (lekki) neitsyt (dziewica) Jest to nieliczna grupa wyrazów. Często są to wyrazy...

Odmiana wyrazów zakończonych na -os/-ös/-es (kerros)

Przykłady wyrazów zakończonych w formie podstawowej na końcówkę –os/-ös/-es: kerros (piętro) teos (dzieło) laitos (zakład) päätös (decyzja) käännös (tłumaczenie) näytös (występ) vihannes (warzywo) ilves (ryś) neljännes (ćwiartka) Wyrazy te często...

Imiesłów czasu przeszłego (ostanut)

Imiesłów czasu przeszłego (2. aktiivin partisiippi) jest to wyraz używany m.in. do tworzenia formy czasu przeszłego imperfekti w zdaniach przeczących oraz czasu przeszłego perfekti i czasu zaprzeszłego pluskvamperfekti. Może też...

Odmiana wyrazów zakończonych na -nen (nainen)

Przykłady wyrazów zakończonych w formie podstawowej na końcówkę –nen: ihminen (człowiek) nainen (kobieta) hevonen (koń) lautanen (talerz) millainen (jaki) sininen (niebieski) suomalainen (Fin, fiński) lukeminen (czytanie) ensimmäinen (pierwszy) Jest to...

Odmiana wyrazów zakończonych na -e (huone)

Przykłady wyrazów zakończonych w formie podstawowej na samogłoskę -e: huone (pokój) kone (maszyna) kirje (list) osoite (adres) sade (deszcz) taide (sztuka) Zmieniają końcówkę -e > -ee- przy tworzeniu RDZENIA, np....

Typ 6 czasownika (vanheta)

Do tej grupy należą czasowniki zakończone w bezokoliczniku na ‑eta/‑etä. Bardzo rzadko też się mogą kończyć na -ata/-ätä, -ota. Przykłady: kylmetä (robić się zimno) lyhetä (skracać się) pimetä (ściemniać się)...

Typ 5 czasownika (tarvita)

Do typu 5 należą czasowniki zakończone w bezokoliczniku na ‑ita/‑itä. Przykłady:häiritä (przeszkadzać)hallita (rządzić) mainita (wspomnieć) merkitä (zaznaczać) punnita (ważyć sijaita (znajdować się) tarvita (potrzebować) tuomita (skazywać, potępiać) tulkita (interpretować) valita...

Typ 4 czasownika (haluta)

Do typu 4 należą czasowniki zakończone w bezokoliczniku na ‑ata/‑ätä, ‑ota/‑ötä, ‑uta/-ytä (rzadko również ‑itä, ‑eta/-etä). Przykłady:avata (otwierać) herätä (budzić się) siivota (sprzątać) löhötä (wylegiwać się) haluta (chcieć) pölytä (kurzyć...

Typ 3 czasownika (mennä)

Do typu 3 należą czasowniki zakończone w bezokoliczniku na -lla/-llä, -rra/-rrä, -nna/-nnä, -sta/-stä. Przykłady: hymyillä (uśmiechać się) opiskella (uczyć się) mennä (iść) panna (kłaść) purra (gryźć) surra (opłakiwać) nousta (wstawać)...

Typ 2 czasownika (syödä)

Do typu 2 należą czasowniki zakończone w bezokoliczniku na -da lub –dä. Przykłady:imuroida (odkurzać) juoda (pić) käydä (chodzić) nähdä (widzieć) syödä (jeść) tehdä (robić) tupakoida (palić papierosy) uida (pływać) Przed...