Trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi (3. infinitiivi: puhumasta)

To już kolejny wpis z serii bezokoliczników fińskich. Do tej pory omówiłam pierwszy i drugi bezokolicznik i parę przypadków trzeciego bezokolicznika z końcówkami -maan i -massa.
Dziś omówię trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi z końcówką ‑masta lub ‑mästa. Przykład:

Lakkasi satamasta. – Przestało padać. (satamasta to jest właśnie trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi)

Jak tworzymy trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi?

Najpierw należy odmienić czasownik w 3. osobie liczby mnogiej. Następnie usuwamy końcówkę –vat, a zamiast tego dodajemy –masta (lub usuwamy –vät i dodajemy –mästä). Przykłady:

auttaa            > he auttavat            > autta- + -masta      = auttamasta

tehdä            > he tekevät             > teke- + -mästä       = tekemästä

opiskella        > he opiskelevat        > opiskele- + -masta = opiskelemasta

pakata           > he pakkaavat         > pakkaa- + -masta    = pakkaamasta

valita             > he valitsevat          > valitse- + -masta     = valitsemasta

Kiedy stosujemy trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi?

Trzeci bezokolicznik w przypadku elatiivi często się pojawia jako kolejny czasownik w zdaniu, gdy pierwszym czasownikiem jest czasownik opisjący ruch z jakiegoś kierunku (skąd?). W ten sposób opisujemy, co się działo w jakimś miejscu, z którego wychodzimy. Przykłady takich czasowników:

tulla – przychodzić

Poika tuli kotiin PELAAMASTA jalkapalloa. – Chłopiec wrócił do domu z gry w piłkę nożną.

palata – wracać

He palaavat kurssilta OPISKELEMASTA suomea. – Oni wracają z kursu, na którym uczyli się fińskiego.

lähteä – wychodzić, wyjeżdżać

Hän lähti ravintolasta SYÖMÄSTÄ. – On wyszedł z restauracji, gdzie jadł.

Inne czasowniki, które łączą się w jednym zdaniu z 3. bezokolicznikiem w przypadku elatiivi, to będą czasowniki związane z przestawaniem, zabranianiem, ochroną przed czymś.

estää – zapobiegać, uniemożliwiać, zatrzymywać przed

Sade esti häntä MENEMÄSTÄ ulos. – Deszcz uniemożliwił jej wyjście na zewnątrz. / Deszcz zatrzymał ją przed wyjściem na zewnątrz.

kieltäytyä – odmówić

Asiakas kieltäytyi MAKSAMASTA. – Klient odmówił zapłaty.

kieltää – zabraniać

Äiti kielsi poikaansa LÄHTEMÄSTÄ kotoa. – Mama zabroniła synowi wychodzić z domu.

lakata – przestać

Lakkaa HUUTAMASTA! – Przestań krzyczeć!

luopua – poddawać się, porzucać

Älä luovu YRITTÄMÄSTÄ! – Nie przestawaj próbować!

pelastaa – uratować (kogoś)

Hän pelasti minut HUKKUMASTA. – On uratował mnie przed utonięciem.

suojaa – chronić

Sateenvarjo suojaa minua KASTUMASTA. – Parasol chroni mnie przed zmoknięciem.

varoa – strzec się przed, uważać na

Varon TEKEMÄSTÄ virheitä. – Uważam na to, aby nie popełniać błędów.

varoittaa – ostrzegać kogoś przed

Varoitin lasta MENEMÄSTÄ yksin metsään. – Ostrzegłam dziecko przed pójściem samemu do lasu.

välttyä – uniknąć, uciec przed

Hän välttyi JOUTUMASTA kiinni. – On uniknął bycia złapanym. / On nie został złapany.

välttää – unikać, trzymać się z dala

Hän välttää VASTAAMASTA kysymykseen. – On unika odpowiedzi na pytanie.

W następnym artykule z tej serii zajmę się trzecim bezokolicznikiem w przypadku adessiivi (puhumalla).