Selkokieli – uproszczona wersja języka

Co to jest selkokieli?

Selkokieli to uproszczona wersja języka przeznaczona dla osób, które mają trudności w rozumieniu języka standardowego, np. osoby z obniżoną sprawnością umysłową, z zaburzeniami koncentracji lub pamięci, bądź osoby obcojęzyczne. Odnosi się zarówno do języka pisanego, jak i mówionego.

Słowo selkokieli może być stosowane w odniesieniu do uproszczonej wersji każdego języka, nie tylko fińskiego. Mówiąc konkretnie o uproszczonym języku fińskim powiemy selkosuomi.

Cechy uproszczonego języka:

  • skupia się na przekazaniu kluczowej treści w możliwie najprostszy i najkrótszy sposób
  • skraca się zdania, zostawiając jedynie kluczowe informacje
  • stosuje się powszechnie używane słownictwo, unika trudnego i specjalistycznego słownictwa, przykład: „päiväkoti” (przedszkole) zamiast „varhaiskasvatusyksikkö” (jednostka wychowania przedszkolnego)
  • abstrakcyjne pojęcia zastępowane się bardziej konkretnymi stwierdzeniami
  • preferowane są krótkie uproszczone wyrazy zamiast długich wyrazów złożonych, przykład: „opiskelija” (student) zamiast „ammattikorkeakouluopiskelija” (student wyższej szkoły zawodowej)
  • unika się skrótów wyrazowych, przykład: „muun muassa” (między innymi) zamiast „mm.” (m.in.)
  • dzieli się długie rozbudowane zdania na kilka krótszych zdań
  • upraszcza się struktury gramatyczne, unika rzadkich i skomplikowanych odmian wyrazów, przykład: „melkein lähdimme” (prawie wyszliśmy) zamiast „lähtemäisillämme” (właśnie mieliśmy wychodzić)
  • wykorzystuje się ilustracje do pomocy w rozumieniu treści
  • tekst podzielony jest na wąskie kolumny i zachowane są większe przerwy między liniami
  • tekst pisany jest większą czcionką
  • treści mówione wypowiadane są powoli i z przerwami

Zapotrzebowanie na materiały w uproszczonej wersji językowej

Selkokeskus (fińskie centrum do spraw uproszczonego języka) szacuje, że około 11-14% fińskiego społeczeństwa potrzebuje materiałów w uproszczonej wersji językowej. Zapotrzebowanie na treści w selkokieli wzrosło w porównaniu z ostatnimi latami z powodu:

  • zwiększonej liczby imigrantów
  • starzejącego się społeczeństwa i tym samym zwiększonej liczby osób, które mogą mieć trudności z rozumieniem przekazywanej treści
  • obniżonej umiejętności czytania wśród młodzieży

Więcej o zapotrzebowaniu na materiały w uproszczonej wersji języka fińskiego można znaleźć w raporcie: Suomenkielen tarvearvio 2019

Logo z napisem Selko – Znak rozpoznawczy materiałów w uproszczonej wersji języka fińskiego

Materiały w uproszczonej wersji języka fińskiego

Materiałów w uproszczonym fińskim jest obecnie bardzo dużo: książki, wiadomości, portale internetowe, broszury.

Książki w uproszczonym fińskim:

Czytanie książek należy do jednej z najlepszych metod nauki języka. Poszerza zasób słownictwa, które pojawia się w kontekście i automatyzuje całe zwroty. Dodatkowo utrwala struktury gramatyczne i budowę zdania. Daje też szansę na poznanie kultury innego kraju. No i przede wszystkim daje rozrywkę – uczymy się języka, miło spędzając czas!

Powieści w oryginale mogą być na początku zbyt przytłaczające, jeśli chodzi o liczbę nowych słówek, zwrotów i form gramatycznych. Zbyt częste sprawdzanie słówek w słowniku może być bardzo zniechęcające (chociaż to zależy od indywidualnych preferencji) i mieć odwrotny skutek od zamierzonego. Dlatego książki w uproszczonym języku to odpowiednia propozycja dla osób na poziomie podstawowym i średnim. W takich książkach pojawiają się słowa popularne lub mające kluczowe znaczenie w danym wątku. Często te same wyrazy będą się pojawiać wielokrotnie – idealny sposób na powtórkę!

W każdym roku wiele nowych książek jest publikowanych w uproszczonym fińskim. Duża część z nich powstaje na podstawie popularnych powieści. Szczególnie polecam książki uproszczone przez Hannę Männikkölähti z tego względu, że oprócz samej książki oferowane są też ćwiczenia wspomagające naukę słówek i pytania sprawdzające rozumienie treści.

  • Juurihoito – zabawna historia o braciach, którzy poznają się dopiero w średnim wieku i ruszają w świat w poszukiwaniu ojca. Autorką oryginalnej wersji jest Salla Simmukka, a uproszczoną wersję wykonała Hanna Männikkölähti. Dodatkowo naukę nowych słówek wspomożemy korzystając z gotowej bazy słówek na stronie lub aplikacji Memrise, a rozumienie treści sprawdzimy odpowiadając na pytania dostępne na stronie Quizlet.

Fragment książki „Juurihoito” w oryginale

Fragment książki „Juurihoito” w uproszczonej wersji językowej

Więcej książek uproszonych przez Hannę Männikkölähti: https://privatefinnishlessons.com/books/

Inne propozycje:

  • 100 totuutta Suomesta (autor Pertti Rajala) – sto ciekawostek na temat Finlandii podzielonych na różne kategorie (typowi Finowi, zwyczaje, kultura, przyroda, historia, sport, i inne). Poruszane są zarówno zabawne, jak i poważne sprawy.
  • Odotan aurinkoa (bezpłatny ebook) – historie obcokrajowców, którzy opowiadają o doświadczeniach w Finlandii

Katalog książek w uproszczonym fińskim 2019/2020

Więcej książek w katalogu: https://selko.fi/aihe/selkokirjat/

Wiadomości w uproszczonym fińskim:

  • YLE Selkouutiset selkosuomeksi – to wiadomości w uproszczonym fińskim. Artykuły z nagraniem audio wydawane są codziennie na portalu online. Na dole strony wiadomości z danego dnia znajdziemy link prowadzący do pytań sprawdzających rozumienie tekstu. Natomiast wiadomości z nagraniem wideo i napisami publikowane są w dni powszednie dostępne na fi lub YLE Areena.
  • Selkosanomat – gazeta publikująca artykuły w uproszczonym fińskim online. Możliwe też jest zamówienie prenumeraty gazety Selkosanomat w wersji papierowej (tutaj cennik, możliwa również wysyłka za granicę).
  • Selkosanomat kuvilla – to seria artykułów w bardzo uproszczonym fińskim wspomagana ilustracjami (piktogramami).

Selkosanomat kuvilla – wiadomości w uproszczonym fińskim z piktogramami

Portale internetowe w uproszczonym fińskim:

  • Selko.fi – strona z praktycznymi informacjami z różnych dziedzin w uproszczonym fińskim, np. sprawy związane z mieszkaniem, finansami, czasem wolnym, zdrowiem lub informacje o życiu w Finlandii. Na tej stronie internetowej znajduje się też dział z opowiadaniami dla dzieci i młodzieży.
  • Papunet.net – strona dla osób z zaburzeniami mowy i z trudnościami w komunikacji. Tu znajdziemy różnorodne materiały wspomagające komunikację z innymi i ćwiczenia na rozwój mowy. Ciekawe działy na tej stronie:
  • Verneri.net/selko – strona przeznaczona dla osób z niepełnosprawnością umysłową. Teksty w uproszczonym fińskim dotyczą różnorodnych tematów, na przykład mieszkania, pracy, zainteresowań, relacji międzyludzkich, historii Finlandii.

Verneri.net – strona z praktycznymi informacjami w uproszczonym języku fińskim

Strony internetowe różnych instytucji w uproszczonej wersji językowej:

  • KELA – fiński zakład ubezpieczeń społecznych
  • Vero – fiński urząd skarbowy
  • Eduskunta – fiński parlament
  • VR – fiński przewoźnik kolejowy

Przykładowe broszury PDF w uproszczonym fińskim:

Więcej broszur na stronie Selkokeskus.

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki do nauki języka fińskiego
500 najbardziej przydatnych fińskich słówek
Gramatyka języka fińskiego z ćwiczeniami. Część 2
Jak skutecznie uczyć się fińskiego?
Fiński w pytaniach i odpowiedziach
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od 10 lat organizuję kursy językowe (fińskiego, niemieckiego, angielskiego oraz polskiego dla obcokrajowców), prowadzę lekcje indywidualne przez Skype, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne, w tym e-learning.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.