Czas przeszły imperfekti – zdania twierdzące

Imperfekti jest to czas przeszły używany do opisania zakończonych czynności w przeszłości. Jest to odpowiednik czasu past simple w języku angielskim.

Hän meni kouluun. – On poszedł do szkoły.
Mihin hän meni? – Dokąd on poszedł?
Menikö hän kouluun? – Czy on poszedł do szkoły?

Imperfekti łączy się często z takimi określnikami czasu jak na przykład:

eilen wczoraj
toissapäivänä  przedwczoraj
edellisenä päivänä – poprzedniego dnia
viime yönä zeszłej nocy
viime viikolla w zeszłym tygodniu
viime kuussa w zeszłym miesiącu
viime kesänä zeszłego lata
viime vuonna w zeszłym roku
viikko sitten tydzień temu
vuosi sitten rok temu
vuonna 1998 – w roku 1998
vuosina 1939-44 – w latach 1939-44

Charakterystycznym elementem formy czasu przeszłego imperfekti w zdaniach twierdzących jest samogłoska „i”. W zależności od typu czasownika i budowy wyrazu samogłoska i może pojawiać się po istniejącej samogłosce w wyrazie lub ją zastępować. Czasami pojawi się wrostek si lub oi. Poniżej szczegółowe zasady tworzenia imperfekti:

PIERWSZY WARIANT – DOCHODZI SAMOGŁOSKA „I”

Jeżeli w ostatniej sylabie odmienionego czasownika typu 1 w czasie teraźniejszym pojawia się samogłoska o, ö, u, y, dodajemy po niej samogłoskę i, aby utworzyć czas przeszły imperfekti.

sanonpowiemsanoinpowiedziałam
säilönkonserwujęsäilöinkonserwowałam
asunmieszkamasuinmieszkałam
kysynpytamkysyinpytałam

Uwaga! W czasie imperfekti dochodzi do wymiany spółgłosek, tak samo jak w czasie teraźniejszym.

minäkerroin
sinäkerroit
hänkertoi
mekerroimme
tekerroitte
hekertoivat

Uwaga! W trzeciej osobie liczby pojedynczej (hän) długa samogłoska staje się krótka zanim dodamy samogłoskę ”i

Hän sanoi (NIE: sanooi)

DRUGI WARIANT – SAMOGŁOSKA „I” ZASTĘPUJE INNĄ SAMOGŁOSKĘ

Jeżeli w ostatniej sylabie odmienionego wyrazu w czasie teraźniejszym pojawia się samogłoska a*, ä*, e lub i, te samogłoski zastępowane są przez „i”.

odotanczekamodotinczekałam
pidänlubiępidinlubiłam
opiskelenuczę sięopiskelinuczyłam się
tanssintańczętanssintańczyłam

* Uwaga! Nie zawsze samogłoska a i ä zamienia się na i. Spójrz na kolejne zasady w następnych sekcjach.

  • Zwróć uwagę na odmianę czasownika olla (być):
minäolin
sinäolit
hänoli
meolimme
teolitte
heolivat

Przy tworzeniu czasu przeszłego imperfekti dla czasowników typu 2 zakończonych na –da/-dä należy pamiętać o kilku zasadach:

  • Jeżeli odmieniony wyraz ma dwie identyczne samogłoski (czyli samogłoskę długą), wtedy ostatnia samogłoska jest zastępowana przez „i”.
saandostajęsaindostałam
myynsprzedajęmyinsprzedawałam
  •   Jeżeli w ostatniej sylabie pojawia się dyftong yö, uo lub ie, usuwamy pierwszą samogłoskę w tej parze i potem dostawiamy samogłoskę „i”.
snjemsöinjadłam
juonpijęjoinpiłam
vienbioręveinbrałam
  • Jeżeli pojawia się samogłoska i na końcu dyftongu, wyraz pozostaje bez zmian.
uinpływamuinpływałam
voinmogęvoinmogłam
  • Zwróć uwagę na odmianę wyrazów nähdä (widzieć) i tehdä (robić):
minänäintein
sinänäitteit
hännäkiteki
menäimmeteimme
tenäitteteitte
henäkivättekivät
  • Uwaga na nieregularną odmianę wyrazu käydä (chodzić)!
minäkävin
sinäkävit
hänkävi
mekävimme
tekävitte
hekävivät

TRZECI WARIANT – POJAWIA SIĘ WROSTEK „SI”

Przy tworzeniu czasu przeszłego imperfekti dla czasowników typu 4, czyli zakończonych na ‑ata/‑ätä, -ota/-ötä, -uta/-ytä, należy w odmienionym wyrazie ostatnią samogłoskę ‑a/-ä zamienić na –si. Uwaga, należy wymienić spółgłoski na mocne!

halutachciećhaluanchcęhalusinchciałam
siivotasprzątaćsiivoansprzątamsiivosinsprzątałam
tavataspotykaćtapaanspotykamtapasinspotkałam

Również niektóre czasowniku typu 1 mają wrostek -si w czasie przeszłym imperfekti. Są to wyrazy wielosylabowe zakończone na ‑ltaa/-ltää, -ntaa/ -ntää, -rtaa/-rtää. Wystarczy zamienić końcówkę bezokolicznika ‑taa/‑tää na ‑si, a następnie dodać końcówkę formy osobowej.

kieltääzabraniaćkiellänzabraniamkielsinzabraniałam
puhaltaadmuchaćpuhallandmuchampuhalsindmuchałam
uskaltaaodważyć sięuskallanodważę sięuskalsinodważyłam się
viheltäägwizdaćvihellängwiżdżęvihelsingwizdałam
    
kääntäätłumaczyćkäännäntłumaczękäänsintłumaczyłam
lentäälataćlennänlecęlensinleciałam
parantaapolepszaćparannanpolepszamparansinpolepszałam
rakentaabudowaćrakennanbudujęrakensinbudowałam
    
murtaałamaćmurranłamięmursinłamałam
piirtäärysowaćpiirränrysujępiirsinrysowałam
siirtääprzesuwaćsiirränprzesuwamsiirsinprzesuwałam
ymmärtäärozumiećymmärränrozumiećymmärsinrozumiałam

Również wyjątki:

huutaakrzyczećhuudankrzyczęhuusinkrzyczałam
löytääznajdowaćlöydänznajdujęlöysinznalazłam
pyytääprosićpyydänproszępyysinprosiłam
tietääwiedziećtiedänwiemtiesinwiedziałam
taitaabyć możetaidanbyć możetaisinbyć może
tuntea !czuć, znaćtunnenznamtunsinznałam

CZWARTY WARIANT – POJAWIA SIĘ WROSTEK „OI”

Niektóre czasowniku typu 1 mają wrostek -oi w odmianie wyrazu w czasie przeszłym imperfekti. Są to wyrazy dwusylabowe, w których pierwszą samogłoską w pierwszej i drugiej sylabie jest ‘a’ w bezokoliczniku.

Przy tworzeniu imperfekti, zamieniamy samogłoskę ‘a’ z drugiej sylaby na ‘oi’. Następnie dochodzą właściwe dla każdej formy osobowej końcówki. Pamiętamy też o wymianie spółgłosek k-p-t na słabe.

ajaajechaćajanjadęajoinjechałam
alkaazaczynaćalanzaczynamaloinzaczęłam
antaadawaćannandajęannoindałam
auttaapomagaćautanpomagamautoinpomogłam
jakaadzielićjaandzielęjaoindzieliłam
jatkaakontynuowaćjatkankontynuujęjatkoinkontynuowałam
kaataanalewaćkaadannalewamkaadoinnalałam
kantaanosićkannannoszękannoinniosłam
kattaanakrywaćkatannakrywamkatoinnakryłam
laittaaprzygotowywaćlaitanprzygotowujęlaitoinprzygotowałam
laulaaśpiewaćlaulanśpiewamlauloinśpiewałam
maistaasmakować, próbowaćmaistanpróbujęmaistoinspróbowałam
maksaapłacićmaksanpłacęmaksoinzapłaciłam
nauraaśmiać sięnauranśmieję sięnauroinśmiałam się
painaaważyćpainanważępainoinważyłam
paistaaświecićpaistaaświecipaistoiświeciło
palaapalić siępalaapali siępaloispaliło się
saattaaodprowadzaćsaatanodprowadzamsaatoinodprowadziłam
sataapadaćsataapadasatoipadało
vaihtaazmieniaćvaihdanzmieniamvaihdoinzmieniłam

Uwaga – należy wymienić spółgłoski na słabe w osobach: minä, sinä, me i te! Zobacz na przykładzie wyrazu „antaa” (dawać):

minäannoin
sinäannoit
hänantoi    !
meannoimme
teannoitte
heantoivat  !
Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki do nauki języka fińskiego
Zestaw do nauki języka fińskiego 9 w 1
Gramatyka języka fińskiego z ćwiczeniami. Część 2
Język fiński. Słownictwo z ćwiczeniami dla początkujących
Język fiński. Słowotwórstwo. Teoria i ćwiczenia
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od 10 lat organizuję kursy językowe (fińskiego, niemieckiego, angielskiego oraz polskiego dla obcokrajowców), prowadzę lekcje indywidualne przez Skype, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne, w tym e-learning.

Może Ci się również spodoba

6 komentarzy

  1. Avatar Anonim pisze:

    sivvosin czy może ma być siivosin ?

  2. Avatar Wojtek pisze:

    Pani Moniko, porówna pani czasy perfekti i imprefekti?

    • Suomika Suomika pisze:

      Jeżeli chodzi o zastosowanie czasu perfekti i imperfekti, to w skrócie są następujące różnice:
      – Imperfekti stosujemy mówiąc o czynnościach zakończonych w przeszłości.
      Łączy się z takimi określnikami czasu jak na przykład: eilen (wczoraj), viime viikolla (w zeszłym tygodniu), kaksi vuotta sitten (dwa lata temu).
      Odpowiednikiem w angielskim jest past simple.
      Przykład:
      Olin Suomessa kaksi vuotta sitten. – Byłem w Finlandii dwa lata temu. (Ale już nie jestem.)

      – Perfekti stosujemy mówiąc o czynnościach zaczętych w przeszłości, ale niedokończonych, albo gdy coś z przeszłości ma wspływ na teraźniejszość.
      Łączymy z takimi określnikami czasu jak: tänä vuonna (w tym roku), koskaan (kiedykolwiek), ei koskaan (nigdy), jo (już).
      Odpowiednikiem w angielskim jest present perfect.
      Przykład:
      Olen asunut Suomessa jo kaksi vuotta. – Mieszkam w Finlandii już dwa lata. (Nadal mieszkam)

  3. Avatar Hanna pisze:

    Hej! W verbityyppi 4 wpisałaś hävitä. Czy ten czasownik nie należy do verbityyppi 5 ?

    • Suomika Suomika pisze:

      „Hävitä” (znikać, przegrać) to jeden z kilku wyjątków, który mimo że kończy się na -ita należy do typu 4 (a nie 5). Przykłady odmiany:
      Minä häviän. – Ja znikam.
      Me hävisimme. – Przegraliśmy.
      Suomi hävisi Ruotsille. – Finlandia przegrała ze Szwecją

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.