Co może oznaczać końcówka -aan?

Język fiński jest pełen końcówek. Najciekawsze i niestety zarazem bardzo utrudniające naukę jest to, że niektóre końcówki mogą mieć wiele znaczeń.

Na przykład końcówka wyrazu –aan może oznaczać wiele rzeczy. Spójrz na poniższe wyrazy i spróbuj odgadnąć, co on oznacza i w jakiej jest formie gramatycznej:

puhutaan

nukkumaan

vaimoaan

vapaan

lounaan

kahvilaan

tapaan

kukaan

vaan

Poniżej rozwiązania:

puhutaan – to strona bierna wyrazu puhua i może oznaczać mówi się, mówmy, mówimy. Przykłady:

Suomessa puhutaan suomea. – W Finlandii mówi się po fińsku.

Puhutaan suomea! – Mówmy/Rozmawiajmy po fińsku!

Me puhutaan suomea. – Mówimy po fińsku. (potocznie)

nukkumaan – to trzeci bezokolicznik w przypadku illatiivi wyrazu nukkua. W takiej formie jest drugi czasownik w zdaniu, gdy pierwszym czasownikiem jest m.in. mennä, tulla, auttaa. Przykład:

Menen nukkumaan. – Idę spać. (menen to pierwszy czasownik, nukkumaan to drugi czasownik)

vaimoaan – to wyraz vaimo w przypadku partitiivi z przyrostkiem dzierżawczym w trzeciej osobie. Inaczej możnaby powiedzieć vaimoansa. Końcówka -an/-än (lub -en) jest często używana zamiast sufiksu –nsa/-nsä, gdy wyraz odmieniony kończy się na jedną samogłoskę. Przykład:

Mies rakastaa vaimoaan. – Mężczyzna kocha swoją żonę.

vapaan – jest to przypadek genetiivi wyrazu vapaa. Tu dodaliśmy tylko końcówkę -n charakterystyczną dla przypadku genetiivi. Przykład:

Olen vapaan maan asukas. – Jestem mieszkańcem wolnego kraju.

lounaan – jest to przypadek genetiivi wyrazu lounas. Wyrazy zakończone na -as/-äs zamieniają końcówkę na -aa-/-ää- w rdzeniu. Przykład:

Lounaan jälkeen menen kävelylle. – Po lunchu pójdę na spacer.

kahvilaan – jest to przypadek illatiivi wyrazu kahvila. W tym przypadku często podwajamy ostatnią samogłoskę i dodajemy końcówkę –n. Przykład:

Mennään kahvilaan! – Chodźmy do kawiarni.

tapaan – jest to czasownik tavata odmieniony w 1. osobie liczby pojedynczej. Taką końcówkę mają czasowniki 4 typu zakończone na –ata. Przykład:

Tapaan hänet illalla. – Spotkam się z nim wieczorem.

Uwaga! tapaan – może też być wyrazem tapa (zwyczaj) w przypadku illatiivi.

Et voi jatkaa samaan tapaan. – Nie możesz tak dalej robić w ten sposób.

kukaan – jest to zaimek nieokreślony (ktoś) lub przeczący (nikt) pochodzący od wyrazu kuka. Przykłady:

Onko kukaan kysynyt minua? – Czy ktoś się pytał o mnie?

Kukaan ei tullut juhliin. – Nikt nie przyszedł na przyjęcie.

vaan – to jest wyraz podstawowy, a więc bez żadnej końcówki. Oznacza lecz, natomiast w języku mówionym może znaczyć tylko lub być użyty jako partykuła wzmacniająca wypowiedź. Przykłady:

Hän ei ole pitkä vaan lyhyt. – On nie jest wysoki, lecz niski.

Hän vaan seisoi ja odotti. – On tylko stał i czekał. (vaan = vain)

Tule vaan! – No chodź!