Zdanie typu „On hauskaa …”
W języku fińskim jest kilka rodzajów zdań. Charakteryzują się one innym szykiem zdania, występowaniem podmiotu lub nie, specyficznym przypadkiem podmiotu lub dopełnienia.
I takim charakterystycznym zdaniem w języku fińskim jest zdanie typu On hauskaa …., np.
On hauskaa olla lomalla. – Fajnie jest być na wakacjach.
Czym się ono charakteryzuje? W zdaniu typu On hauskaa … można zauważyć następujące cechy:
- Zwykle nie ma podmiotu w zdaniu. Może jednak czasami wystąpić w przypadku genetiivi. Porównaj:
On vaikeaa oppia suomea. – Trudno się nauczyć fińskiego. (Źle: Se on vaikeaa…)
Minun on vaikeaa oppia suomea. – Trudno mi się nauczyć fińskiego.
Podmiot też niejako się pojawi, ale dopiero w zdaniu podrzędnym po spójniku että.
On outoa, että hän ei ole soittanut. – Dziwne, że on nie zadzwonił.
- Zaczynamy je od czasownika „olla” (być) w 3. osobie liczby pojedynczej.
On ihanaa matkustaa. – Cudownie jest podróżować.
Oli ihanaa matkustaa. – Cudownie było podróżować.
En ollut ihme, että niin tapahtui. – Nic dziwnego, że tak się stało.
Olisiko parempi tehdä se kotona? – Czy byłoby lepiej zrobić to w domu?
- Po czasowniku pojawia się przymiotnik lub rzeczownik.
Przymiotnik zwykle występuje w partitiivi.
Onko mahdotonta oppia tätä kieltä? – Czy jest możliwe nauczyć się tego języka?
Niektóre przymiotniki jak mukava (przyjemny), ikävä (nieprzyjemny), kiva (fajny), helppo (łatwy), vaikea (trudny) mogą wystąpić zarówno w partitiivi, jak i w nominatiivi.
On mukava(a) levätä puistossa. – Przyjemnie jest odpocząć w parku.
Oli vaikea(a) löytää työtä. – Trudno było znaleźć pracę.
Przymiotniki hyvä (dobry), parempi (lepszy), paha (zły) zawsze wystąpią w przypadku nominatiivi.
On hyvä, että pian kesä tulee. – To dobrze, że wkrótce nadejdzie lato.
Rzeczownik jest zawsze w przypadku nominatiivi.
Olipa onni, että tapasin hänet. – Jakie to szczęście, że go spotkałam.
On sääli, että hän ei tule mukaan. – Szkoda, że on nie jedzie z nami.
- Po przymiotniku lub rzeczowniku pojawia się bezokolicznik lub zdanie podrzędne zaczynające się na että.
On kivaa ostaa uusi asunto. – Fajnie jest kupić nowe mieszkanie.
On kivaa, että ostitte uuden asunnon. – Fajnie, że kupiliście nowe mieszkanie.
- W dalszej części zdania może pojawić się dopełnienie.
W konstrukcji z bezokolicznikiem dopełnienie może wystąpić w przypadku nominatiivi, partitiivi lub akkusatiivi -t (ale nie genetiivi!).
W konstrukcji ze zdaniem podrzędnym dopełnienie może wystąpić w przypadku genetiivi, nominatiivi, partitiivi lub akkusatiivi -t.
Porównaj:
On kivaa ostaa uusi asunto. – Fajnie jest kupić nowe mieszkanie. (zdanie z bezokolicznikiem, więc dopełnienie w nominatiivi)
On kivaa, että ostitte uuden asunnon. – Fajnie, że kupiliście nowe mieszkanie. (zdanie z että, więc dopełnienie w genetiivi)
