Illatiivi

Illatiivi

Illatiivii jest przypadkiem lokatywnym i odpowiada na pytania: Keneen? (Do kogo?) Mihin ? Minne? (Dokąd? Do czego?)

Kiedy używamy illatiivi?

1. Opisując cel, miejsce, dokąd ktoś lub coś zmierza

Me tulimme Suom een . (Przyjechaliśmy do Finlandii.)
Pekka menee kouluun . ( Pekka idzie do szkoły.)

2. W wyrażeniach czasowych (Do kiedy?)

joulukuu hun (do grudnia)
yhdestä kuut een (od pierwszej do szóstej)

3. Z czasownikami:

erikoistuaspecjalizować się wsairastuazachorować na
ihastuazauroczyć się wsekoittaawmieszać w
johtaaprowadzić dosisältyäzawierać
jättääzostawić gdzieśsopeutuaprzystosować się do
jäädäpozostać wsuhtautuareagować na
käyttääspędzać nasuostuazgadzać się z
kesittyäskupiać się nasyyllistyäpopełnić coś
kiinnittyäprzykuć uwagę natarttuazłapać za
kuollaumrzeć natormätäuderzyć w
kuuluanależeć dotottuaprzyzwyczaić się do
kyllästyämieć dość czegośtutustuazapoznać kogoś
liittyäprzyłączyć się dotyytyäzadowalać się czymś
liittää łączyć się zuskoawierzyć w
luottaaufać komuśvaikuttaawpływać na
mahtuazmieścić się dovalmistautuaprzygotować się na
nojataoprzeć się navastataodpowiadać na
osallistuabrać udział wverrataporównywać z
osuatrafić w vedotaodwołać się do
perustuabazować naviitatawskazać na
pettyäzawieść się nayhtyäłączyć się z
rakastuazakochać się wväsyämęczyć się czymś
reagoidareagować na

 

Rakastuin hän een . (Zakochałem się w niej.)
Hän kuoli syöp ään . (On umarł na raka.)

4. Z przymiotnikami:

ihastunutzauroczony wsyytönniewinny czegoś
kyllästynytznudzony czymś,

(mieć) dość czegoś

tottunutprzyzwyczajony do
pettynytzawiedziony czymśtyytymätönniezadowolony z
sopivapasujący dotyytyväinenzadowolony z
syyllinenwinny czegośvalmisgotowy na

Opiskelija on tyytyväinen kurssiin . (Uczeń jest zadowolony z kursu.)
Olen kyllästynyt kaikk een . (Mam wszystkiego dość.)

Jak tworzymy illatiivi?

Liczba pojedyncza

Illatiivi w liczbie pojedynczej tworzymy dodając końcówkę -Vn , – hVn, lub -seen (V = samogłoska występująca na końcu rdzenia wyrazu) do rdzenia wyrazu z mocnym stopniem spółgłosek.

Końcówka w illatiiviWyraz kończy się naInne zmianyPrzykładTłumaczenieRdzeń wyrazu w liczbie poj.Illatiivi
-Vn– jedną krótką samogłoskę a/ä, o/ö, u/y,

-i (nowe wyrazy)

koulu

talo

kala

 

szkoła

dom

ryba

 

koulu-

talo-

 

kouluun

taloon

kalaan

 

– dwie różne samogłoski (nie dyftong) w wyrazach wielosylabowychkeittiö

museo

Italia

vihreä

 

kuchnia

muzeum

Włochy

zielony

keittiö-

museo-

Italia-

vihreä-

keittiöön

museoon

Italiaan

vihreään

– i (stare wyrazy)i –> eovi

Suomi

drzwi

Finlandia

ove-

 

oveen

Suomeen

-sisi –> tevesi

kuusi

woda

sześć

Vete-

Kuute-

veteen

kuuten

-inn –> mepuhelintelefonpuhelime-puhelimeen
-nennen –> senainen

sininen

kobieta

niebieski

naiseen

siniseen

hVn– długą samogłoskę (dwie identyczne samogłoski) w wyrazach jednosylabowychmaa

puu

tee

kraj

drzewo

herbata

maa-

puu-

tee-

maahan

puuhun

teehen

– dyftong

ai, äi, au, äy,

ei, eu, ey,

ie, iu, iy,

oi, öi, ou, öy,

ui, yi, uo, yö

Työ

tie

maanantai

Praca

droga

poniedziałek

työ-

tie-

maanantai-

työhön

tiehen

maanantaihin

-seen – dwie identyczne samogłoski w wyrazach wielosylabowychvapaa

Lontoo

 

wolny

Londyn

 

vapaa-

Lontoo-

 

vapaaseen

Lontooseen

 

-ee –> eehuone

 

pokój

 

huonee-

 

huoneeseen

 

-as/-äss –> a

wymiana stóp

hammas

 

ząb

 

hampaa-

 

hampaaseen

 

-iss –> ikalliisdrogikallii-kalliiseen

Uwaga! W wyrazach złożonych bierzemy pod uwagę ostatni element., np. joulukuu – joulukuuhun

Liczba mnoga

W liczbie mnogiej illatiivi ma koncówkę -ihin, -iin, -isiin.

Końcówka w illatiiviRdzeń wyrazu kończy się naZmiany w wyraziePrzykładTłumaczenieRdzeń wyrazu w liczbie poj.Illatiivi
-ihin-o

-u

-y

– dwie różne samogłoski w wyrazach wielosylabowych

koulu

talo

keittiö

kirkko

 

szkoła

dom

kuchnia

kościół

 

koulu-

talo-

keittiö-

kirko-

 

kouluihin

taloihin

kiettiöihin

kirkkoihin

 

-i (wyrazy obce)i –> ebussiautobusbussi-busseihin
– dwie samogłoski (długie samogłoski i dyftongi) w wyrazach jednosylabowychusunąć pierwszą samogłoskętyöpracatyö-töihin
-a

w wyrazach dwusylabowych

(pierwszą samogłoską w wyrazie jest e, a lub i)

a –> o

 

halpa

velka

kirja

tani

dług

książka

halva-

vela-

kirja-

halpoihin

velkoihin

kirjoihin

Rzeczowniki kończące się na

-la / -lä

-ra / -rä

-na / -nä

-ia / -iä

-ija / -ijä

-kka/ -kkä

a –> o

 

kahvila

makkara

peruna

asia

tarjoilija

haarukka

kawiarnia

kiełbasa

ziemniak

rzecz

kelner

widelec

kahvila-

makkara-

peruna-

asia-

tarjoilija-

haaruka-

kahviloihin

makkaroihin

perunoihin

asioihin

tarjolilijoihin

haarukoihin / haarukkoihin

-iin

-a

w wyrazach dwusylabowych

(pierwszą samogłoską w wyrazie nie jest e, a lub i)

-e (wyraz w nominatiivi kończy się na ‘i’)

usunąć a, ä

 

leipä

musta

ovi

joki

chleb

czarny

drzwi

rzeka

leivä

musta-

ove-

joe-

leipiin

mustiin

oviin

jokiin

Rzeczowniki kończące się na

-aja / -äjä

-ma / -mä

-va / -vä

opettaja

asema

ystävä

nauczyciel

dworzec

przyjaciel

opettaja-

asema-

ystävä-

opettajiin

asemiin

ystäviin

Przymiotniki:

-la / -lä

-ra / -rä

-na / -nä

matala

ahkera

ihana

niski

pilny

wspaniały

matala-

ahkera-

ihana-

mataliin

ahkeriin

ihaniin

-a

-e

(wyraz w nominatiivi kończy się na spółgłoskę)

usunąć a, e z rdzeniarakennus

rasvaton

budynek

beztłuszczowy

rakennukse-

rasvattoma-

rakennuksiin

rasvattomiin

isiin– dwie identyczne samogłoski w wyrazach wielosylabowychusunąć ostatnią samogłoskę w rdzeniuvapaa

huone

 

wolny

pokój

vapaa-

huonee-

 

vapaisiin

huoneisiin

 

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki oraz kursy online do nauki języka fińskiego
Gramatyka-okładka
Wymiana spółgłoskowa w języku finskim-okładka
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od kilku lat organizuję kursy językowe, prowadzę lekcje indywidualne, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne.

Może Ci się również spodoba

3 komentarze

  1. Marta pisze:

    Chcę napisać zdanie ”Nie muszę iść do pracy”, mam zagwozdkę ponieważ wydawało mi się że „do pracy” będzie w Illativi jako työhön, a tymczasem prawdopodobnie całe zdanie powinno brzmieć „Minun ei tarvitse mennä töihin” . Skąd wzięła się ta forma słowa „työ” ? Będę wdzięczna za pomoc.

    • Suomika Suomika pisze:

      W starszych książkach można spotkać formę „työhön” (do pracy). Teraz dominuje forma „töihin” w kontekście pracy zawodowej. „Töihin” jest liczbą mnogą illatiivi wyrazu „työ” i dosłownie znaczy „do prac”.

  2. Marta pisze:

    Bardzo dziękuję:)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.