Illatiivi (Mihin?)

• Illatiivi jest przypadkiem lokatywnym i odpowiada na pytania: Keneen? (Kogo?) Mihin? Minne? (Dokąd? Do czego?)
• Illatiivi używamy, jeżeli opisujemy zamknięte miejsce, do którego ktoś lub coś zmierza. Łączy się często z takimi czasownikami ruchu, jak na przykład mennä (iść), matkustaa (podróżować), ajaa (jechać), lähteä (wychodzić).

Matkustamme Suomeen. – Podróżujemy do Finlandii. Pekka menee isoon kauppaan. – Pekka idzie do dużego sklepu.

• Illatiivi, oprócz wyrażeń związanych z miejscem, używamy do określenia czasu.

Olen töissä maanantaista perjantaihin yhdeksästä viiteen . – Pracuję od poniedziałku do piątku od dziewiątej do piątej. En ole nähnyt häntä kolmeen tuntiin. – Nie widziałam jej od trzech godzin.

• Przypadek illatiivi w liczbie pojedynczej tworzymy dodając końcówkę: –Vn *, –hVn * lub –seen.

* V = samogłoska występująca na końcu rdzenia wyrazu.

Końcówka w illatiivi:	Rdzeń wyrazu kończy się na:	Przykład		Illatiivi
-Vn	– jedną krótką samogłoskę	koulu talo	szkoła dom	kouluun taloon
	– dwie różne samogłoski, np. ia, io, iö, eo, ea, eä	keittiö Italia	kuchnia Włochy	keittiöön Italiaan
–hVn	– długą samogłoskę w wyrazach jednosylabowych	maa puu	kraj drzewo	maahan puuhun
	– dyftong, czyli ai, äi, au, äy, ei, eu, ey, ie, iu, iy, oi, öi, ou, öy, ui, yi, uo, yö	tie maanantai	droga poniedziałek	tiehen maanantaihin
-seen	– długą samogłoskę w wyrazach wielosylabowych	vapaa Lontoo	wolny Londyn	vapaaseen Lontooseen

• Jeżeli mamy wyraz obcy zakończony na spółgłoskę, dodamy końcówkę –iin.

Irak                  + iin    = Irakiin

New York        + iin    = New Yorkiin

• Przy tworzeniu przypadku illatiivi, oprócz dodania jednej z trzech końcówek (-Vn , -hVn lub –seen), czasami może dojść do dodatkowych zmian literowych wynikających ze zmiany stopnia spółgłosek i/lub typów deklinacji.

ZMIANA STOPNIA SPÓŁGŁOSEK W PRZYPADKU ILLATIIVI

• W wyrazach w przypadku illatiivi stosujemy zawsze stopień mocny spółgłosek. Oznacza to, że gdy wyraz w mianowniku kończy się na samogłoskę (z wyjątkiem -e) spółgłoski pozostają bez zmian.

kirkko > kirkkoon (kk = kk)

Natomiast, gdy wyraz kończy się na spółgłoskę lub samogłoskę -e, dokonujemy zmiany spółgłosek (znajdujących się między ostatnią a przedostatnią sylabą) ze słabych na mocne.

rikas > rikkaaseen (k > kk)

ZMIANA KOŃCÓWKI RDZENIA W PRZYPADKU ILLATIIVI (TYPY DEKLINACJI)

• Oprócz zmian spółgłoskowych może dojść do zmian w końcówce rdzenia w specyficznych typach deklinacji. Dotyczy to wyrazów zakończonych na:

Końcówka wyrazu w mianowniku:	Zmiana końcówki w illatiivi:	Przykład:
-e	e > ee	vaate	ubranie	vaatteeseen
-i (”stare” wyrazy)	i > e	lehti	liść	lehteen
-si (”stare” wyrazy)	si > te	uusi	nowy	uuteen
-nen	nen > se	ihminen	człowiek	ihmiseen
-as/-äs	as/äs > aa/ää	rikas	bogaty	rikkaaseen
-is	is > ii	kallis	drogi	kalliiseen
-el, -en, -ar/-är, er	+e	tytär	córka	tyttäreen
-in	in > ime	soitin	instrument	soittimeen
-ton/-tön	ton/tön > ttoma/ttömä	työtön	bezrobotny	työttömään
-es, -os/-ös, -us/-ys	s > kse	kerros	piętro	kerrokseen
-Vus/-Vys	s > te	korkeus	wysokość	korkeuteen
-nut/-nyt, -llut/-llyt -rrut/-rryt, -ssut/-ssyt	ut/yt > ee	väsynyt	zmęczony	väsyneeseen
-ut/-yt	t > e	olut	piwo	olueen

• Wyrazy zakończone na –e, -as/-äs, -is, -nut/-nyt mają długą samogłoskę w rdzeniu. To powoduje, że należy dodać końcówkę –seen w illatiivi.

huone > huoneeseen

• Illatiivi łączy się z czasownikami:

asettua *	usadowić się, stanąć	rakastua	zakochać się w
ehtiä *	zdążyć na	reagoida	reagować na
erikoistua	specjalizować się w	sairastua	zachorować na
ihastua	zauroczyć się w	sekoittaa	wmieszać w
johtaa	prowadzić do	sisältyä	należeć do
joutua *	trafić do	sopeutua	przystosować się do
jättää *	zostawić (coś gdzieś)	suhtautua	odnosić się do, traktować
jäädä *	zostać w	suostua	zgadzać się z
käyttää	używać do, spędzać na	syyllistyä	popełnić (coś), stać się winnym (czegoś)
keskittyä	skupiać się na	tarttua	złapać za, przyczepić się do
kiinnittää	przyczepić do	tarvita	potrzebować na
kuolla	umrzeć na	törmätä	zderzyć się z, wpaść na
kuulua *	należeć do	tottua	przyzwyczaić się do
kyllästyä	mieć dość czegoś	tutustua	zapoznać się z
liittyä	wstąpić do; łączyć się z	tyytyä	zadowalać się czymś
liittää	łączyć z	uskoa	wierzyć w
luottaa	ufać (komuś)	unohtaa *	zapomnieć (= zostawić gdzieś)
mahtua	zmieścić się do	vaikuttaa	wpływać na
nojata	oprzeć się na	valmistautua	przygotować się na/do
osallistua	brać udział w	vastata *	odpowiadać na
osua	trafić w	verrata	porównywać z
perehtyä	zaznajamiać się z	vedota	odwoływać się do
perustua	bazować na	viitata	wskazać na
pettyä	zawieść się na	yhdistää	łączyć z
pyrkiä	próbować się dostać do	yhtyä	jednoczyć się z
päästä	dotrzeć/trafić do	väsyä	męczyć się (czymś)

Rakastuin häneen. – Zakochałem się w niej. Hän kuoli syöpään. – On umarł na raka.

• Illatiivi łączy się też z poniższymi przymiotnikami/imiesłowami:

ihastunut	zauroczony w	tottunut	przyzwyczajony do
kyllästynyt	mający (czegoś) dość	tyytymätön	niezadowolony z
pettynyt	zawiedziony (czymś)	tyytyväinen	zadowolony z
sopiva *	pasujący do	valmis	gotowy na
syyllinen	winny (czegoś)	väsynyt	zmęczony (czymś)
syytön	niewinny (czegoś)

Opiskelija on tyytyväinen kurssiin. – Uczeń jest zadowolony z kursu. Olen kyllästynyt kaikkeen. – Mam wszystkiego dość.

• Uwaga! Niektóre wyrazy mogą też się łączyć z innymi przypadkami. Wyrazy z gwiazdką (*) mogą występować z przypadkiem allatiivi, gdy mówimy o miejscach otwartych lub osobach. Porównaj:

Hän jää kotiin. – On zostanie w domu.               Vastaa kysymyksiin! – Odpowiedz na pytania!

Hän jää kurssille. – On zostanie na kursie.          Vastaa minulle! – Odpowiedz mi!