Czas przeszły imperfekti czasowników zakończonych na -taa/-tää
Czasowniki typu 1 zakończone na -taa/-tää mają TRZY możliwe odmiany w zależności od budowy wyrazu:
- A > OI
Do tej odmiany należą wyrazy dwusylabowe wyrazy, w których pierwszą samogłoską w pierwszej sylabie jest ‘a’.
Przy tworzeniu imperfekti, zamieniamy samogłoskę ‘a’ z drugiej sylaby na ‘oi’. Następnie dochodzą właściwe dla każdej formy osobowej końcówki. Uwaga – należy wymienić spółgłoski na słabe w osobach: minä, sinä, me i te! Przykłady:
maksaa (płacić) > minä maksoin, sinä maksoit, hän maksoi, me maksoimme, te maksoitte, he maksoivat
antaa (dawać) > minä annoin, sinä annoit, hän antoi, me annoimme, te annoitte, he antoivat
Podobnie odmieniają się czasowniki:
kantaa (nosić), auttaa (pomagać), nauraa (śmiać się), laulaa (śpiewać), alkaa (zaczynać), jakaa (dzielić), jatkaa (kontynuować), vaihtaa (zmieniać), laittaa (przygotowywać), paistaa (świecić, smażyć), maistaa (próbować, smakować), haistaa (wąchać), kaataa (nalewać), kattaa (pokrywać), kastaa (zanurzać), painaa (ważyć), saattaa (odprowadzać), sataa (padać), palaa (palić się)
- A > I
Do tej odmiany należą wyrazy zakończone na -ttaa/‑ttää, ‑staa/‑stää.
Przy tworzeniu imperfekti, zamieniamy samogłoskę ‘a’ na ‘i’. Uwaga – należy wymienić spółgłoski na słabe w osobach: minä, sinä, me i te! Przykłady:
matkustaa (podróżować) > minä matkustin, sinä matkustit, hän matkusti, me matkustimme, te matkustitte, he matkustivat
päättää (decydować, kończyć) > minä päätin, sinä päätit, hän päätti, me päätimme, te päätitte, he päättivät
Podobnie odmieniają się czasowniki:
rakastaa (kochać), pakastaa (mrozić), harrastaa (interesować się), tarkastaa (skontrolować), odottaa (czekać), säästää (oszczędzać), käyttää (używać), näyttää (pokazywać), jättää (zostawiać)
- –TAA/-TÄÄ > SI
Do tej odmiany należą pozostałe wyrazy zakończone na ‑taa/‑tää (głównie ‑ntaa/‑ntää, ‑ltaa/‑ltää, ‑rtaa/‑rtää).
Przy tworzeniu imperfekti, zamieniamy końcówkę ‘‑taa/‑tää’ na ‘si’. Przykłady:
tietää (wiedzieć) > minä tiesin, sinä tiesit, hän tiesi, me tiesimme, te tiesitte, he tiesivät
lentää (latać) > minä lensin, sinä lensit, hän lensi, me lensimme, te lensitte, he lensivät
kieltää (zabraniać) > minä kielsin, sinä kielsit, hän kielsi, me kielsimme, te kielsitte, he kielsivät
ymmärtää (rozumieć) > minä ymmärsin, sinä ymmärsit, hän ymmärsi, me ymmärsimme, te ymmärsitte, he ymmärsivät
Również:
tuntea (czuć, znać) > minä tunsin, sinä tunsit, hän tunsi, me tunsimme, te tunsitte, he tunsivat
Podobnie odmieniają się czasowniki:
pyytää (prosić), löytää (znajdować), huutaa (krzyczeć), kääntää (tłumaczyć), työntää (pchać), myöntää (przyznawać), jäljentää (kopiować), väärentää (podrabiać), rakentaa (budować), oksentaa (wymiotować), parantaa (polepszać), pahentaa (pogarszać), alentaa (obniżać), tallentaa (zapisywać), komentaa (rozkazywać), valmentaa (trenować), suomentaa (tłumaczyć na fiński), kustantaa (sponsorować, publikować), viheltää (gwizdać), puhaltaa (dmuchać), sukeltaa (nurkować), vaeltaa (wędrować), uskaltaa (odważyć się), soveltaa (wprowadzać, zastosować), piirtää (rysować), siirtää (przemieszczać, transferować), kiertää (przekręcać), kumartaa (kłaniać się), murtaa (łamać)
Zobacz również odmianę pozostałych typów czasownika w czasie przeszłym imperfekti: http://suomika.pl/czas-przeszly-imperfekti/
