Partitiivi

Partitiivi jest jednym z najczęściej używanych przypadków. Choć nie ma bezpośredniego odpowiednika w języku polskim, najbliżej będzie mu do dopełniacza lub biernika, a czasami do mianownika liczby mnogiej. Jak nazwa wskazuje, jest to przypadek cząstkowy („part” po angielsku znaczy „część”)  i służy do opisania części czegoś albo czynności niedokończonej.

Odpowiada na pytania: Ketä? (kogo?) Mitä? (co?)

Kiedy używamy partitiivi w liczbie pojedynczej?

1. Po liczebnikach głównych (z wyjątkiem ‘1’), wyrazach: ‘monta’, ‘pari’, ‘puoli’:

Minulla on kaksi poikaa. (Mam dwóch synów.)
Kuinka monta vuotta olet asunut täällä? (Ile lat tu mieszkasz?)
Montako lasta heillä on? (Ile dzieci oni mają?)

2. Po wyrazie ‘paljon’ w przypadku rzeczowników niepoliczalnych:

Kuinka paljon rahaa sinulla on? ( Ile masz pieniędzy? )
Hän juo paljon vettä. (Ona pije dużo wody.)

3. Po lub przed następującymi przyimkami:

ennenprzedkeskellä, -ltä, -llew środku
ilmanbezlähellä, -ltä, -lleblisko
alasdołem, w dółvartendla
kohtaanwobecvastaanprzeciwko
kohtiw kierunkuvastapäätänaprzeciwko
pitkinwzdłużvastenprzeciw
päinw stronęylösdo góry

Hän istuu minua vastapäätä. (On siedzi naprzeciwko mnie)
Olen ilman työtä. (Jestem bez pracy.)
Se on sinua varten. (To jest dla ciebie.)

4. Jako orzeczenie do opisania wyrazów abstrakcyjnych i niepoliczalnych oraz jako podmiot w zdaniach egzystencjalnych:

Merivesi on suolaista. (Woda morska jest słona.)
Oliko se oikeaa rakkautta? (Czy to była prawdziwa miłość?)
Jääkaapissa on kylmää vettä. (W lodówce jest zimna woda.)

5. Jako dopełnienie do opisania wyrazów abstrakcyjnych i niepoliczalnych:

Juon kahvia. (Piję kawę.)
Ostan maitoa. (Kupuję mleko.)

6. Jako dopełnienie z niektórymi czasownikami:

ajaaprowadzić, jeździćmiettiämyśleć
ajatellamyślećmoittiakrytykować
arvostaaszanowaćmuistellaprzypominać
arvostellaosądzaćmuistuttaaprzypominać, być podobnym
auttaapomagaćneuvoaradzić
edustaareprezentowaćnoudattaaprzestrzegać
ehdottaapolecaćodottaaczekać
epäilläwątpićonnitellagratulować
etsiäszukaćopiskellastudiować
haastatellaprzeprowadzać wywiadpaetauciekać
halataobejmowaćpainostaanaciskać
harkitaprzemyślećpainottaapodkreślać,naciskać
harrastaainteresować się (jako hobby)palvellaobsługiwać
haukkuaszczekać napelatagrać (w grę, sport)
helpottaaułatwićpelätäbać się
ihmetellädziwić siępelästyäbyć przestraszonym
häiritäprzeszkadzaćpettääzdradzać
hävetäwstydzić siępiristääpobudzać
ihaillapodziwiaćpuolustaabronić
ikävöidätęsknićpurragryźć
inhotanienawidzićrakastaakochać
jatkaakontynuowaćrukoillamodlić się
juhliaświętowaćseuratapodążać
jännittäädenerwować sięsinutellabyć na ‘ty’
kadehtiazazdrościć czegośsoittaagrać (na instrumencie)
kaivatatęsknićsuosiawoleć, faworyzować
kannustaazachęcaćsuositellapolecać
katsellaobejrzećsurraopłakiwać
katsoaoglądaćsuudellacałować
katuażałowaćsuunnitellaplanować
kehottaaradzićsyleilläobejmować
kehuachwalićsyyttääwinić
kieltääzabraniaćsääliälitować się
kiittäädziękowaćtarkoittaaznaczyć
kiusatadrażnićteititelläbyć na ‘pan’
koettaaczuć, próbowaćtervehtiä pozdrawiać
kohdellatraktowaćtiedustellaprosić o
kokeillapróbowaćtoivoamieć nadzieję
korostaaakcentowaćtoivottaażyczyć
kosiaoświadczyć siętotellaprzestrzegać
koskeadotyczyć, dotykaćtuijottaagapić się na
kunnioittaaszanowaćuhatagrozić komuś
kuunnellasłuchaćuhkaillagrozić
käskeäkazaćvahtiastrzec
käyttääużywaćvaivata przeszkadzać
liioitella przesadzaćvaroabyć ostrożnym
lohduttaapocieszaćvaroittaaprzestrzegać
luullaprzypuszczaćvastustaabyć przeciwko
lyödäuderzaćverrataporównywać
lähestyäzbliżać sięvihatanienawidzić
mainostaareklamować

Minä odotan bussia. (Czekam na autobus.)
Voitko auttaa minua? (Możesz mi pomóc?)
Minä rakastan sinua. (Kocham ciebie.)

7. Jako dopełnienie w przeczeniu:

Minulla ei ole autoa. (Nie mam samochodu.)
En nähnyt hän. (Nie widziałem jej.)

8. W życzeniach, powitaniach:

Hyvää huomenta! (Dzień dobry!)
Tervetuloa! (Witam!)
Hyvää jatkoa! (Miłego dnia!)

9. W niedokończonych czynnościach:

Minä luen kirjaa. (Czytam książkę.)
Minä luin kirjaa. (Czytałam książkę.)

 

Jak tworzymy partitiivi w liczbie pojedynczej?

Partitiivi w liczbie pojedynczej tworzymy dodając odpowiednią końcówkę do mianownika w liczbie pojedynczej:

Dodajemy końcówkę:Wyraz w mianowniku kończy się na:Nominatiivi Partitiivi
-a

– jedną samogłoskę, z wyjątkiem ‘e’talo

kynä

dom

długopis

taloa

kynää

-ta

-tä

– dwie samogłoski

 

– spółgłoskę

museo

tee

avain

mies

muzeum

herbata

klucz

mężczyzna

museota

teetä

avainta

miestä

-tta

-ttä

– jedną samogłoskę ‘e’huone

kirje

pokój

list

huonetta

kirjettä

 

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki oraz kursy online do nauki języka fińskiego
Gramatyka-okładka
Wymiana spółgłoskowa w języku finskim-okładka
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od kilku lat organizuję kursy językowe, prowadzę lekcje indywidualne, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne.

Może Ci się również spodoba

6 komentarzy

  1. Avatar krzychu pisze:

    Moi! Czyli nie wystarczy zapamiętać tę pierwszą, krótką tabelkę (że gdy wyraz kończy się na samogłoskę opr. e, dodajemy a/ä, na 2 samogł lub spółgłoskę, dodajemy -ta/ tä, na e – dodajemy tta/ttä), prawda? Te zasady w tych rozbudowanych tabelach pod spodem to są jakieś zasady szczegółowe/dodatkowe i trzeba je znać na pamięć, tak? Będzie bardzo trudno nauczyć się, ale jestem zdeterminowany!

    • Suomika Suomika pisze:

      Moi! Zdecydowanie na początku wystarczy ta pierwsza mała tabela.
      Zostawiłam tylko jedną rozbudowaną tabelę, a pozostałe właśnie usunęłam. Są za szczegółowe, a poza tym i tak słabo widać na stronie. W tych rozbudowanych tabelach uwzględniłam wyjątki i specyficzne końcówki wyrazów, np. -si, -uus. Próbowałam w ten sposób zebrać wszystkie zasady razem, ale czasami daje to odwrotny efekt od zamierzonego 😉

  2. Avatar Klimek pisze:

    Według mnie partitiivi przypomina najbardziej polski dopełniacz, bo także wyraża on cząstkowość nieokreśloność czy brak czegoś, np. W zdaniu poproszę wody.

  3. Avatar Ania pisze:

    Dzień dobry,
    Czy mogłaby Pani podać przykład zdania ze słowem „edustaa”?

    • Suomika Suomika pisze:

      Przykład ze słownika kielitoimistonsanakirja.fi:
      Lähettiläs edustaa maataan ulkomailla. – Wysłannik/Ambasador reprezentuje swój kraj za granicą. (maa jest w partitiivi z końcówką dzierżawczą -an)

      Ze słownika redfoxsanakirja.fi:
      Hän edustaa minua kokouksessa. – On reprezentuje mnie na spotkaniu.

      Ze słownika sanakirja.fi:
      Linnut edustavat vapautta. – Ptaki reprezentują/symbolizują wolność.

      Zachęcam do zajrzenia do wyżej wymienionych słowników po więcej przykładów 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.