epä-, -ton, -maton

W języku fińskim na różne sposoby możemy stworzyć wyraz o przeciwstawnym znaczeniu dodając różne przedrostki i przyrostki jak epä-, -ton, -maton. Czym one się różnią i kiedy używamy każdego z nich?

Różnica polega przede wszystkim na tym, że każdy z tych przedrostków lub przyrostków doklejamy do innej części mowy i mają trochę inne zastosowanie.

 

Epä– jest przedrostkiem, który zwykle doczepiamy do przymiotnika (czasami też do rzeczownika, rzadziej do czasownika). Służy do tworzenia przeciwstawnego znaczenia. Po polsku powiemy nie-.

 

varma – pewny

epävarma – niepewny

epävarmuus – niepewność

hygieeninen – higieniczny

epähygieeninen – niehigieniczny

kohtelias – uprzejmy

epäkohtelias – nieuprzejmy

kunto – stan, kondycja

Olen hyvässä kunnossa. – Jestem w dobrego kondycji.

Hissi on epäkunnossa. – Winda nie działa.

 

-ton/-tön jest przyrostkiem, który doczepiamy do rzeczownika (w rdzeniu genetiivi). W ten sposób powstaje nam przymiotnik, który służy do opisania, że czegoś brakuje. Po polsku powiemy bez.

 

sokeri – cukier

sokeriton tee – herbata bez cukru

työ – praca

työtön mies – bezrobotny mężczyzna

rasva – tłuszcz

rasvaton maito – beztłuszczowe mleko

nimi – imię

nimetön kirje – anonimowy list

 

maku – smak

mauton ruoka – jedzenie bez smaku

mauttomat vaatteet – ubrania bez gustu

 

-maton/-mätön jest przyrostkiem, który doczepiamy do czasownika (do rdzenia w 3. osobie liczby mnogiej). W ten sposób powstaje nam imiesłów, który opisuje, że coś nie jest jakieś. Po polsku powiemy nie-.

odottaa – czekać

odottamaton vieras – nieoczekiwany gość

asua – mieszkać

asumaton talo – niezamieszkały dom

tuntea – znać

tuntematon sotilas – nieznany żołnierz

parantua – poprawić się

parantumaton tauti – nieuleczalna choroba

uskoa – wierzyć

Uskomatonta! – Nie do wiary!

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki do nauki języka fińskiego
Kuusi palaa
Gramatyka języka fińskiego z ćwiczeniami. Część 2
Gramatyka języka fińskiego z ćwiczeniami. Część 1
Język fiński. Słowotwórstwo. Teoria i ćwiczenia
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od 10 lat organizuję kursy językowe (fińskiego, niemieckiego, angielskiego oraz polskiego dla obcokrajowców), prowadzę lekcje indywidualne przez Skype, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne, w tym e-learning.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.