Czasowniki opisujące ruch (mennä, käydä, …)

W języku fińskim jest wiele czasowników opisujących ruch i czasami można je pomylić.

MENNÄ

Mennä oznacza iść, jechać.  (jak po angielsku go)
Ten czasownik może być użyty w odniesieniu do przemieszania się pieszo albo środkiem transportu. Skupiamy się na poruszaniu się w kierunku celu. Podkreślamy nim głównie jednorazowy ruch w jedną stronę. Łączy się z przypadkiem illatiivi (MIHIN) albo allatiivi (-LLE).

Mihin menet? – Dokąd idziesz/jedziesz?

Menen kauppaan. – Idę do sklepu.

Menemme torille. – Idziemy na rynek.

Menen lääkäriin. – Idę do lekarza.

Miten menee? – Hyvin. – Jak leci? – Dobrze.

Mene pois! – Idź stąd!

KÄYDÄ

Käydä może oznaczać m.in. chodzić, zajść, odwiedzać, uczęszczać. (jak po angielsku go, visit)

Ten czasownik może być użyty w odniesieniu do przemieszania się pieszo albo środkiem transportu. Podkreślamy nim ruch w jedną stronę i z powrotem, często regularnie. Łączy się z przypadkiem inessiivi (-SSA) albo adessiivi (-LLA). W znaczeniu uczęszczać połączymy go z przypadkiem partitiivi.

Käyn joka päivä kaupassa. – Codziennie chodzę do sklepu.

Käyn torilla. – Zajdę na rynek.

Käyn lääkarissä. – Chodzę do lekarza.

Kävin Helsingissä. – Byłem w Helsinkach.

Oletko koskaan käynyt Roomassa? – Czy kiedykolwiek byłeś w Rzymie?

Käyn koulua. – Uczęszczam do szkoły.

LÄHTEÄ

Lähteä oznacza wychodzić, odjeżdżać. (jak po angielsku leave)

Ten czasownik podkreśla wyjście z jakiegoś miejsca. Łączymy go elatiivi (-STA) lub ablatiivi (-LTA), ale też z illatiivi (MIHIN) albo allatiivi (-LLE).

Minun täytyy nyt lähteä . – Muszę teraż wyjść.

Lähdin kotoa kurssille kymmeneltä. – Wyszedłem z domu na kurs o dziesiątej.

Lähdin kurssilta kotiin neljältä. – Wyszedłem z kursu do domu o czwartej.

TULLA

Tulla znaczy przychodzić, przyjeżdżać. (jak po angielsku come)

Ten czasownik podkreśla wejście/zbliżanie się do jakiegoś miejsca. Może się łączyć z przypadkiem illatiivi (MIHIN) albo allatiivi (-LLE), ale też czasem elatiivi (-STA) lub ablatiivi (-LTA).

Hän tulee jouluksi kotiin. – On przyjeżdża do domu na święta (Bożego Narodzenia).

Opettaja tulee kouluun. – Nauczyciel wchodzi do szkoły.

Tulin töistä. – Przyszedłem z pracy.

Tule tänne! – Chodź tutaj!

SAAPUA

Saapua oznacza przybywać, przyjeżdżać, pojawić się. (jak po angielsku arrive)

Ten czasownik podkreśla przybycie na miejsce. Łączymy go z przypadkiem illatiivi (MIHIN) albo allatiivi (-LLE).

Juna saapuu asemalle. – Pociąg wjechał na dworzec.

Laiva saapui Italiaan kello 18. – Statek dopłynął do Włoch o 18.

Saavun huomenna. – Jutro się pojawię/stawię.

MATKUSTAA

Matkustaa oznacza podróżować. (jak po angielsku travel)

Ten czasownik łączymy z przypadkiem illatiivi (MIHIN) albo allatiivi (-LLE).

Matkustan laivalla Helsinkiin. – Podróżuję statkiem do Helsinek.

Matkustamme junalla Tampereelle. – Podróżujemy pociągiem do Tampere.

AJAA

Ajaa oznacza jechać, prowadzić. (jak po angielsku drive, ride)

Tego czasownika używamy, jeśli prowadzimy jakiś pojazd (wtedy łączymy z przypadkiem partitiivi), ale również podróżujemy jakimś pojazdem (wtedy łączymy z przypadkiem adessiivi –LLA).

Ajan autoa. – Prowadzę samochód.

Ajan autolla. – Jadę samochodem.

Ajan bussilla. = Menen bussilla. – Jadę autobusem.

Ajan pyörällä kotiin. – Jadę rowerem do domu.

KÄVELLÄ

Kävellä oznacza chodzić, spacerować. (jak po angielsku walk)

Kävelen töihin. – Chodzę do pracy.

Antti kävelee kouluun, koska hänellä ei ole polkupyörää. – Antti chodzi pieszo do szkoły, ponieważ nie ma roweru.

Lapsi oppii kävelemään. – Dziecko uczy się chodzić.

KULKEA

Kulkea oznacza przejść, jechać, biegnąć (np. droga, czas). (jak po angielsku go, run)
Często jest to wyraz w odniesieniu do poruszania się przez pojazd. Tu skupiamy się bardziej na czynności poruszania się, a mniej na celu.

Saanko kulkea ohi? – Mogę przejść?

Kuljen junalla. – Jadę pociągiem.

Juna kulkee. – Pociąg jedzie.

Kulkevatko bussit jouluaattona? – Czy jeżdżą autobusy w Wigilię?

Aika kulkee nopeasti. – Czas płynie szybko.

LIIKKUA

Liikkua oznacza poruszać się, być w ruchu. (jak po angielsku move)

Hän ei voi liikkua. – On nie może się ruszać.

Älä liiku! – Nie ruszaj się!

Sinun täytyy liikkua nopeammin. – Musisz szybciej się ruszać.

Liikun autolla. – Poruszam się samochodem.

SIIRTYÄ, SIIRTÄÄ

Siirtyä oznacza przesuwać się, przenosić się. Siirtää oznacza przesuwać (coś), przesłać, przelać. (jak po angielsku move (on), transfer).
Tu podkreślamy zmianę miejsca.

Voisitko siirtyä tuonne? – Czy możesz się tam przesunąć?

Siirry vähän vasemmalle. – Przesuń się trochę w lewo.

Siirrä tuoli! – Przesuń krzesło!

Hän siirsi rahaa äitinsä tilille. – On przelał pieniądze na konto swojej mamy.

Hän siirsi kokouksen seuraavaan viikkoon. – On przesunął spotkanie na następny tydzień.