Wymiana spółgłosek k, p, t w czasowniku typu 1 (odmiana A)

Przy odmianie czasownika czasami dochodzi do transformacji wewnątrz wyrazu i spółgłoski k, p, t przekształcają się na inne spółgłoski lub znikają. Dochodzi wtedy do tzw. wymiany stopnia (po fińsku ‘astevaihtelu’). To zjawisko jest podobne do oboczności w języku polskim, np. pomagać – pomoże (g:ż), prosić – proszę (s’:sz).

Jeśli bezokolicznik jest typu I, czyli kończy się na dwie samogłoski, stosujemy odmianę A. Dochodzi wtedy do wymiany spółgłosek mocnych na słabe w końcowej sylabie przed –a/-ä.

Lista spółgłosek z przykładami:

Wymiana spółgłoski mocnej na słabąPrzykład
Bezokolicznik1. osoba l. pojedynczej
kk > kliikkuaporuszać się>liikunporuszam się
pp > priippuawisieć>riipunwiszę
tt  > todottaaczekać>odotanczekam
k  > alkaazaczynać>alanzaczynam
> vsopiapasować>sovinpasuję
> dtietääwiedzieć>tiedänwiem
nk  > ngonkiawędkować>onginwędkuję
mp > mmampuastrzelać>ammunstrzelam
lt  > llkieltääzabraniać>kiellänzabraniam
nt  > nnantaadawać>annandaję
rt  >  rrkertoamówić>kerronmówię
lke > ljekulkeajechać>kuljenjeżdżę
rke > rjerkeäboleć>rjenbolę

 Uwaga! Bez zmian pozostają następujące pary spółgłosek: ks, sk, ps, sp, ts, st, tk. Przykład:

maksaa (płacić) – minä maksan, ets(szukać) – minä etsin

Uwaga! W odmianie A do wymiany spółgłosek na słabe dochodzi w zdaniu twierdzącym tylko w osobach ‘minä’, ‘sinä’, ‘me’, ‘te’. W przeczeniu natomiast dochodzi do wymiany we wszystkich osobach.Porównaj odmianę czasownika ‘lukea’ (czytać):

 twierdzenie:przeczenie:
minäluenen lue
sinäluetet lue
hänlukee !ei lue
meluemmeemme lue
teluetteette lue
helukevat !eivät lue

Memo-Monika-Kociuba-thumb

Suomika

Mam na imię Monika i od wielu lat z wielką przyjemnością tworzę materiały do nauki języków obcych. Pomogę Ci zgłębić tajniki języka fińskiego i poznać kulturę fińską.

Możesz również polubić…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.