Wymiana spółgłosek k, p, t w czasowniku typu 1 (odmiana A)

  • Przy odmianie czasownika czasami dochodzi do transformacji wewnątrz wyrazu i spółgłoski k, p, t przekształcają się na inne spółgłoski lub znikają. Dochodzi wtedy do tzw. wymiany stopnia (po fińsku ‘astevaihtelu’). To zjawisko jest podobne do oboczności w języku polskim, np. pomagać – pomoże (g:ż), prosić – proszę (s’:sz).
  • Jeśli bezokolicznik jest typu I, czyli kończy się na dwie samogłoski, stosujemy odmianę A. Dochodzi wtedy do wymiany spółgłosek mocnych na słabe w końcowej sylabie przed –a/-ä.
    Lista spółgłosek z przykładami:
Wymiana spółgłoski mocnej na słabąPrzykład
Bezokolicznik1. osoba l. pojedynczej
kk          >        kliikkuaporuszać się>liikunporuszam się
pp          >         priippuawisieć>riipunwiszę
tt           >         todottaaczekać>odotanczekam
k            >         –alkaazaczynać>alanzaczynam
p           >         vsopiapasować>sovinpasuję
t            >        dtietääwiedzieć>tiedänwiem
nk         >        ngonkiawędkować>onginwędkuję
mp       >         mmampuastrzelać>ammunstrzelam
lt           >         llkieltääzabraniać>kiellänzabraniam
nt          >         nnantaadawać>annandaję
rt           >         rrkertoamówić>kerronmówię
lke         >         ljekulkeajechać>kuljenjeżdżę
rke        >        rjerkeäboleć>rjenbolę

 

  • Uwaga! Bez zmian pozostają następujące pary spółgłosek: ks, sk, ps, sp, ts, st, tk. Przykład:

maksaa (płacić) – minä maksan, ets(szukać) – minä etsin

 

  • Uwaga! W odmianie A do wymiany spółgłosek na słabe dochodzi w zdaniu twierdzącym tylko w osobach ‘minä’, ‘sinä’, ‘me’, ‘te’. W przeczeniu natomiast dochodzi do wymiany we wszystkich osobach.Porównaj odmianę czasownika ‘lukea’ (czytać):
 twierdzenie:przeczenie:
minäluenen lue
sinäluetet lue
hänlukee !ei lue
meluemmeemme lue
teluetteette lue
helukevat !eivät lue
Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki oraz kursy online do nauki języka fińskiego
Gramatyka-okładka
Wymiana spółgłoskowa w języku finskim-okładka
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od kilku lat organizuję kursy językowe, prowadzę lekcje indywidualne, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.