Jak nauczyć się gramatyki fińskiej?

Na pewno niektórych może przerazić gramatyka fińska i szybko zniechęcić do nauki. Czy trzeba być geniuszem, żeby nauczyć się gramatyki fińskiej?

Fakt, gramatyka fińska jest złożona, ale z pewnością jest do nauczenia. Jest odmienna w porównaniu z gramatyką języków zachodnich. Mimo to, dzięki temu, że jest logiczna, można jej się nauczyć małymi krokami. Gramatyka języka polskiego jest zbliżonej trudności, a udało nam się ją opanować (choć czasami nadal może sprawiać trudności)!

 

Dlaczego warto uczyć się gramatyki?

Gramatyka nadaje strukturę wypowiedzi. Można oczywiście przekazać prosty przekaz rzucając nieodmienione pojedyncze słówka, ale w pewnym momencie może zabraknąć nam narzędzi do wyrażenia przeszłości albo stworzenia pytania.

Gramatykę można porównać do narzędzi kuchennych, a słówka do produktów żywnościowych. Za pomocą tych dwóch elementów możemy stworzyć wykwintne danie – wypowiedź!

 

Dlaczego niektórzy z łatwością uczą się gramatyki?

Są osoby, które z przyjemnością poznają tajniki gramatyki. Zwykle są to osoby analityczne, opanowane, które preferują rozkład tematu na czynniki pierwsze.

Z kolei osoby aktywne, nastawione przede wszystkim na komunikację, z reguły szybciej będą się nudzić siedząc przy zadaniach gramatycznych.

W praktyce jednak, może się okazać, że osoby, które mniej czasu poświęciły analizie gramatyki, potrafią płynniej się wypowiadać, i paradoksalnie, popełniają mniej błędów gramatycznych, niż osoby, które spędzały dużo czasu na naukę gramatyki i często z powodu różnych zahamować stroniły od wypowiedzi ustnych.

Jako że lubię analogie, porównam ćwiczenie języka z trenowaniem mięśni. Niektórzy ciężko muszą ćwiczyć na siłowni, a niektórzy rodzą się z budową atlety i tylko przy codziennych czynnościach budują muskulaturę.

Nie jest najistotniejsze, ile czasu na naukę gramatyki poświęciliście, ale o jakość tego czasu. Trzeba dążyć przede wszystkim do jak najszybszego wykorzystania teorii w praktyce. Niektórym nawet teoria nie jest potrzebna, ponieważ intuicyjne naśladują prawidłowe wzorce uczestnicząc w komunikacji.

 

Jakie są najlepsze metody nauki gramatyki?

Nie ma jednej złotej reguły do nauczenia się zasad gramatyki. Trzeba metodą prób i błędów znaleźć właściwy dla siebie sposób nauki. To tak jak z trenowaniem mięśni – na wiele sposobów można wzmocnić daną partię mięśniową. Najlepiej wybierać metodę, która sprawia nam najwięcej przyjemności, a zarazem dostosowana jest do naszych możliwości i oczekiwań.

Poniżej przedstawiam kilka wskazówek, które mogą się przydać przy nauce gramatyki.

 

Przygotuj plan zagadnień gramatycznych

Przy nauce gramatyki warto skorzystać z gotowych programów nauczania. Dzięki temu możemy uczyć się gramatyki stopniowo i nie zniechęcimy się zbyt szybkim progresu nauki. TUTAJ jest przykładowy rozkład zagadnień gramatycznych z podziałem na poziomy nauki. Możecie odhaczać zagadnienie już przez was opanowane – to działa motywująco!

 

Podążaj za ciekawością

Nie zawsze trzeba się trzymać programu nauczania. Jeśli pojawia się w waszej głowie pytanie „Dlaczego …?”, należy wykorzystać tę energię i poszukać odpowiedzi. Kierowanie się swoją ciekawością sprzyja zaangażowaniu się w znalezienie odpowiedzi, a to motywuje nas i pozwala zrozumieć i zapamiętać temat o wiele lepiej. Tak właśnie dzieci się uczą o otaczającym je świecie.

 

Znajdź dobre materiały

Nawet mając listę zagadnień gramatycznych albo pytania w głowie, nic nie zdziałamy, jeśli nie znajdziemy odpowiedniego źródła informacji.

To mogą być ogólne podręczniki do nauki fińskiego takie jak:

  • ”Kieli käyttöön” M. Kenttälä (lub nowsza seria „Suomi sujuvaksi”)
  • ”Suomen mestari” S. Gehring, S. Heinzmann
  • ”Hyvin menee” S. Heikkilä, P. Majakangas
  • ”Suomen kielen alkeisoppikirja” A.-L. Lepäsmaa, L. Silfverberg
  • „Fiński w 1 miesiąc” PONS

> Zobacz też: Jaki wybrać podręcznik do nauki fińskiego dla początkujących?

Lub podręczniki nastawione na omówienie i ćwiczenie gramatyki:

  • Seria „Harjoitus tekee mestarin” M.-L. Saunela
  • „A grammar book of Finnish” (wersja po angielsku) lub “Suomen kielioppia ulkomaalaisille” (wersja po fińsku) L. White
  • „Suomen Kielen Tikapuut” H. Kangasniemi
  • „Gramatyka języka fińskiego z ćwiczeniami” mojego autorstwa
  • „Tarkista tästä” H. Jönnson-Korhola, L. White (podręcznik do sprawdzania rekcji wyrazów)
  • „Finnish. An essential grammar” F. Karlsson
  • ”Suomen kielen alkeis- ja jatkotason kertaustehtäviä” V. Laine
  • ”Suomen peruskielioppi” Karlsson

Strony internetowe:

Strony społecznościowe, forum internetowe

  • HiNative – można zadać pytanie dotyczące gramatyki rodowitym Finom, pytania można zadać po angielsku lub po fińsku
  • wordreference – forum internetowe poświęcone nauce fińskiego, pytania można zadać po angielsku lub po fińsku
  • Finlandforum – forum internetowe poświęcone nauce fińskiego (i nie tylko), pytania można zadać po angielsku lub po fińsku

 

Zacznij od reguł albo od przykładów

Istnieją dwie metody nauki: metoda indukcyjna i metoda dedukcyjna. Wybierz taką, która Ci bardziej odpowiada.

Metoda indukcyjna (od szczegółu do ogółu) – odkrywanie zasad na podstawie przykładów. Najpierw analizujesz przykłady, potem wykonujesz ćwiczenia, a następnie tworzysz reguły gramatyczne. Zaletą tej metody jest to, że uczniowie efektywnie zapamiętują materiał, ponieważ sami muszą aktywnie dojść do reguły. Osoby są zaciekawione i pełnią rolę odkrywców. Dobrze się sprawdza u młodszych uczniów. Minusem jest to, że może wzbudzać niepewność oraz jest ryzyko, że niewłaściwe wnioski zostaną wyciągnięte. Może też zabrać więcej czasu niż nauka za pomocą metody dedukcyjnej.

Metoda dedukcyjna (od ogółu do szczegółu) – rozważanie przykładów na podstawie wcześniej przedstawionych reguł. Najpierw analizujesz tabelę gramatyczną, potem przykłady, a następnie wykonujesz ćwiczenia. Plusem tej metody jest to, że szybko i w sposób uporządkowany można przedstawić teorię. Dobrze się sprawdza u dorosłych i zmotywowanych uczniów. Pozwala zaoszczędzić czas. Minusem jest to, że może być nużąca i mniej angażująca uczniów.

 

Twórz własne notatki, tabele, przykłady

Nawet jeśli masz przed sobą gotowe tabele gramatyczne, zmodyfikuj je po swojemu – rozbuduj albo skróć. Wyjaśnij zagadnienie gramatyczne używając własnych słów i podając nowe przykłady. Spróbuj przekształcić zdania z podręcznika, używając własnych pomysłów. Ćwicząc na przykład czas przeszły ułóż zdanie z każdym czasownikiem. Będzie to praca twórcza sprzyjająca zapamiętywaniu.

 

Wytłumacz zagadnienie gramatyczne komuś innemu

Podobną najlepszym sposobem na naukę jest nauczanie innych. Zgodnie z National Training Laboratories, Bethel, Maine słuchając wykładu zapamiętujemy tylko 5%, czytając 10%, słuchając i śledząc prezentację 20%, oglądając demonstrację 30%, dyskutując 50%, ćwicząc w praktyce 75%, a dzięki nauczaniu innych (learning by teaching) jesteśmy w stanie zapamiętać 90% materiału!

Spróbuj znaleźć osobę, niekoniecznie uczącą się fińskiego, i wytłumacz na przykład zasady tworzenia partitiivi!

 

Automatyzacja

Im częściej będziesz spotykać jakiś odmieniony wyraz, tym naturalniej będzie on brzmiał dla ciebie. Poprzez wielokrotne powtarzanie (tzw. dryl językowy) wykształca się nawyk językowy. Nawet możesz zapomnieć zasady gramatyczne, ale powiesz dany zwrot poprawnie na wyczucie.

Ta metoda jest szczególnie polecana, jeśli reguły są bardzo rozbudowane i jest dużo wyjątków, na przykład przy tworzeniu partitiivi liczby mnogiej. Wtedy warto robić mnóstwo ćwiczeń, aż formy wejdą nam w krew.

 

Czytaj, pisz, słuchaj, rozmawiaj

Tak naprawdę to nie o znajomość czystej gramatyki w nauce języka chodzi. Przede wszystkim trzeba zasady gramatyczne umieć stosować w praktyce pisząc, czytając, słuchając i rozmawiając, a nie tylko znać reguły. Dlatego trzeba ćwiczyć wszystkie cztery sprawności za pomocą narzędzia, jakim jest gramatyka.

 

Korzystaj z mnemotechnik

Mnemotechniki są głównie znane przy nauce słownictwa. Ale i przy nauce gramatyki można je też zastosować. Stosuj skojarzenia (zobacz przykład w nauce przypadków lokatywnych). Używaj kolorów do zaznaczania różnych końcówek. Albo układaj wierszyki.

 

Motywacja jest najważniejsza

I na koniec, postaraj się nie zniechęcać za szybko gramatyką fińską. To tak jak budowa mięśni, po tygodniu ćwiczeń nie będziecie wyglądać jak kulturyści. Trzeba dużo ćwiczyć i mieć cel przed sobą. Będą się zdarzać „zakwasy”, ale wystarczy odpocząć, i dalej wracamy do treningu!

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki oraz kursy online do nauki języka fińskiego
Gramatyka-okładka
Wymiana spółgłoskowa w języku finskim-okładka
Suomika

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od 10 lat organizuję kursy językowe (fińskiego, niemieckiego, angielskiego oraz polskiego dla obcokrajowców), prowadzę lekcje indywidualne przez Skype, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne, w tym e-learning.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.