Zdanie orzecznikowe – Predikatiivi (Maito on valkoista.)

Niektóre zdania w języku fińsku są zdaniami orzecznikowymi. Zawierają one podmiot oraz orzeczenie imienne, które składa się z czasownika ‘olla’ (być) oraz orzecznika. Przykład:

Kirja on halpa. (Książka jest tania.)

‘kirja’ – podmiot,

‘on’– łącznik,

‘halpa’ – orzecznik (po fińsku ‘predikatiivi’)

PODMIOT w zdaniu orzecznikowym jest zawsze w nominatiivi.

Viini on hyvää. (Wino jest dobre.)

ORZECZNIK opisuje jaki jest podmiot. Odpowiada na pytania: Jaki jest? Czym jest? Czyj jest? Orzecznik może być przymiotnikiem, rzeczownikiem lub zaimkiem. Przykłady:

Kissa on pieni. (Kot jest mały.) ’pieni’ to przymiotnik

Kissa on eläin. (Kot jest zwierzęciem.) ‘eläin’ to rzeczownik

Kissa on Pekan. (Kot jest Pekki. Kot należy do Pekki.) ’Pekka’ to rzeczownik (nazwa własna)

Kissa on hänen. (Kot jest jego.) ’hänen’ to zaimek dzierżawczy

JAKI JEST PRZYPADEK ORZECZNIKA, JEŚLI PODMIOT JEST POLICZALNY?

Jeżeli podmiot jest policzalny i w liczbie pojedynczej, wtedy orzecznik jest w nominatiivi (również w przeczeniu). Przykłady:

Mikä tämä on? (Co to jest?) – wskazując na przedmiot fizyczny, policzalny

Tämä on kuppi. (To jest filiżanka.)   Tämä ei ole kuppi. (To nie jest filiżanka.)

Millainen kuppi on? (Jaka jest filiżanka?)

Kuppi on kuuma. (Filiżanka jest gorąca.)   Kuppi ei ole kuuma. (Filiżanka nie jest gorąca.)

Jimi on opettaja. (Jimi jest nauczycielem.)   Jimi ei ole opettaja. (Jimi nie jest nauczycielem.)

Uwaga! Jeżeli orzecznik opisuje, z czego zrobiona jest rzecz, wtedy jest on w partitiivi. Przykład:

Laukku on nahkaa. (Torba jest ze skóry.)

JAKI JEST PRZYPADEK ORZECZNIKA, JEŚLI PODMIOT JEST NIEPOLICZALNY?

Jeżeli podmiot jest niepoliczalny lub abstrakcyjny, wtedy orzecznik jest w partitiivi. Przykłady:

Mitä tämä on? (Co to jest?) – wskazując na substancję, podmiotem jest ‘tämä’

Se on kahvia. (To jest kawa.)

Millaista kahvi on? (Jaka jest kawa?)

Kahvi on kuumaa. (Kawa jest gorąca.)

Lukeminen on hauskaa. (Czytanie jest przyjemne.)

Uwaga wyjątki! Jeżeli podmiotem jest ‘ilma’/’sää’ (pogoda) lub ‘taivas’ (niebo), orzecznik jest w nominatiivi. Przykład:

Ilma on kaunis. (Pogoda jest piękna.)

Uwaga! Jeżeli orzecznikiem jest rzeczownik, wtedy jest on w nominatiivi. Przykłady:

Kahvi on hyvä ruokajuoma. (Kawa jest dobrym napojem.)