Ablatiivi (Miltä?)

• Ablatiivi jest przypadkiem lokatywnym i odpowiada na pytania:Keneltä? (Od kogo?) Miltä? (Skąd? Od czego?)
• Przypadku ablatiivi używamy, jeżeli opisujemy otwarte/płaskie miejsce, z którego ktoś lub coś wychodzi. Łączy się często z takimi czasownikami opisujące ruch, jak na przykład lähteä (wychodzić), tulla (przychodzić), palata (wracać), ottaa (brać), olla kotoisin (pochodzić).

Tulen torilta. – Przychodzę z rynku. Otan kirjan pöydältä. – Wezmę książkę ze stołu.

• Niektóre kraje i miejscowości są traktowane jako „otwarte” i łączą się z przypadkiem ablatiivi, zamiast elatiivi, np. Venäjä (Rosja), Tampere, Rovaniemi, Vantaa.

Olemme kotoisin Venäjältä. – Pochodzimy z Rosji. Muutan pois Tampereelta. – Wyprowadzam się z Tampere.

• Przypadek ablatiivi jest też używany w odniesieniu do pewnych sytuacji (niekoniecznie związanych z konkretnym miejscem) albo gdy od kogoś wracamy lub coś bierzemy, np. 

lomalta – z wakacji

kurssilta – z kursu

ulkomailta – z zagranicy

kävelyltä – ze spaceru

isältä – od ojca

Laurilta – od Lauriego

• Przypadek ablatiivi używany jest też do określenia czasu (m.in. godziny odpowiadając na pytania Kiedy?)

Nousen kahdeksalta. (= kello kahdeksan) – Wstaję o ósmej. Juna saapuu asemalle neljältä.  (= kello neljä) – Pociąg wjeżdża na dworzec o czwartej. Viini on vuodelta 1982. – Wino jest z roku 1982.

• Ablatiivi też pojawi się w różnych wyrażeniach jak:

Pojalta katkesi käsi. – Chłopiec złamał rękę. Omenat maksavat euron kilolta. – Jabłka kosztują euro za kilogram.

• Przypadek ablatiivi w liczbie pojedynczej tworzymy dodając końcówkę –lta/–ltä do rdzenia wyrazu.

tori      + lta    = torilta

tie        + ltä    = tieltä

• Uwaga na zmiany spółgłoskowe oraz w końcówce rdzenia przy tworzeniu przypadku ablatiivi

mökki –  mökiltä         (kk > k)

asiakas –  asiakkaalta    (k > kk, as > aa)

• Ablatiivi łączy się z czasownikami:

etsiä *	szukać (gdzieś)	myöhästyä *	spóźnić się na (coś)
kieltää	zabraniać (komuś)	ostaa *	kupić (gdzieś)
kysyä	pytać (kogoś)	päästä *	wyrwać się z, skończyć (coś)
löytää *	znaleźć (gdzieś)	valmistua *	ukończyć (szkołę)
löytyä *	znaleźć się (gdzieś)

Myöhästyin kurssilta. – Spóźniłam się na kurs Avain löytyi lattialta. – Klucz znalazł się na podłodze. Tämä elokuva on lapsilta kielletty. – Ten film jest dzieciom zabroniony.

* Te wyrazy mogą występować też z przypadkiem elatiivi. Porównaj:          Ostin ruokaa kaupasta. – Kupiłam jedzenie w sklepie.

Ostin ruokaa torilta. – Kupiłam jedzenie na rynku.

• Przypadek ablatiivi też będzie użyty, jeżeli od kogoś coś dostajemy lub bierzemy. Pojawią się takie czasowniki jak:

saada	dostać (od)	pyytää	prosić (kogoś)
ottaa	wziąć (od)	lainata	pożyczyć (od)

Hanna sai lahjan Mikolta. – Hanna dostała prezent od Mikko. Pyydän sinulta yhtä asiaa. – Proszę cię o jedną rzecz.

• Ablatiivi łączy się też z czasownikami związanymi ze zmysłami:

näyttää  **	wyglądać	haista **	śmierdzieć
kuulostaa	brzmieć	tuntua	odczuwać, wydawać się
maistua **	smakować	vaikuttaa	sprawiać wrażenie
tuoksua **	pachnieć

 Se kuulostaa hyvältä. – Brzmi dobrze.

Tehtävä tuntuu vaikealta. – Zadanie wydaje się trudne. 

** Te wyrazy mogą też zamiennie, ale rzadziej, występować z przypadkiem allatiivi (-LLE). Przykład:

Ruoka maistuu hyvältä/hyvälle. – Jedzenie smakuje dobrze.