Adessiivi

Kiedy stosujemy przypadek adessiivi?

Adessiivi jest przypadkiem lokatywnym i odpowiada na pytania:
Kenellä? (U kogo? Kto (ma)?) Millä? (Na czym? Za pomocą czego?)

Przypadku adessiivi używamy, jeżeli opisujemy otwarte/płaskie miejsce, na którym ktoś lub coś przebywa. Łączy się często z takimi czasownikami statycznymi (w bezruchu), jak na przykład olla (być), asua (mieszkać), istua (siedzieć), maata (leżeć), seisoa (stać).

Olen torilla. – Jestem na rynku.
Pöydällä on kirja. – Na stole jest książka.

Przypadek adessiivi użyjemy również, aby opisać, że ktoś lub coś znajduje się przy czymś.

Seison pankkiautomaatilla. – Stoję przy bankomacie.

Uwaga! Również po czasowniku käydä (chodzić, zajść, odwiedzić) stosujemy adessiivi (lub inessiivi), ale nie allatiivi. Porównaj:

Käyn torilla. – Chodzę/Zajdę na rynek. (czynność regularna lub jednorazowa, ale informująca o przebywaniu w danym miejscu tylko przez jakiś czas)

Menen torille. Idę na rynek. (czynność jednorazowa, jednokierunkowa)

Niektóre kraje i miejscowości są traktowane jako „otwarte” i łączą się z przypadkiem adessiivi, zamiast inessiivi, np. Venäjä (Rosja), Tampere, Rovaniemi, Vantaa.

Asun Vantaalla. Mieszkam w Vantaa.

Przypadek adessiivi jest też używany w odniesieniu do pewnych sytuacji (niekoniecznie związanych bezpośrednio z konkretnym miejscem), np.

lomalla – na wakacjach
matkalla – w podróży
kurssilla na kursie
ulkomailla – za granicą
lounaalla na lunchu
kahvilla na kawie
oluella na piwie
kävelyllä – na spacerze
tauolla na przerwie
tupakalla na papierosie
ostoksilla – na zakupach
Laurilla u Lauriego (w domu)

Adessiivi, oprócz wyrażeń związanych z miejscem, używamy do określenia czasu, głównie pór dnia i pór roku i z wyrazem viikko (tydzień).

Aamulla on valoisaa. – Rano jest jasno.
Talvella sataa lunta. Zimą pada śnieg.
Tällä viikolla on aurinkoinen ilma. W tym tygodniu jest słoneczna pogoda.

Przypadek adessiivi też będzie użyty, jeżeli mówimy, że ktoś coś ma.

Minulla on koira. Mam psa.
Pekalla on uusi talo. – Pekka ma nowy dom.

Adessiivi używamy również do opisania, jakim narzędziem lub środkiem coś wykonujemy (Czym? Za pomocą czego?).

Millä tavalla teit sen? W jaki sposób to zrobiłeś?
Matkustan autolla. Podróżuję samochodem.
Kirjoitamme kynällä. Piszemy długopisem.
Puhu kovalla äänellä. – Mów głośno. (dosłownie: mocnym głosem)

Jak tworzymy przypadek adessiivi?

Przypadek adessiivi w liczbie pojedynczej tworzymy dodając końcówkę –lla do rdzenia wyrazu.
tori + lla = torilla                      
tie + llä  = tiellä

Zmiany spółgłoskowe oraz w końcówce rdzenia przy tworzeniu przypadku adessiivi są takie same jak w przypadku inessiivi (porównaj rodział 8).
kki > mökillä (kk > k)
asiakas > asiakkaalla (k > kk, as > aa)

Uważasz, że mój artykuł był wartościowy? Jeśli tak, może spodobają Ci się również moje ebooki do nauki języka fińskiego
Jak skutecznie uczyć się fińskiego?
Kuusi palaa
Fiński w pytaniach i odpowiedziach
Język fiński. Fiszki ilustrowane
Memo-Monika-Kociuba-thumb

Suomika

Języki obce od zawsze były moją pasją. Przyjemność sprawiała mi ich nauka, ale również nauczanie innych. Dlatego od 10 lat organizuję kursy językowe (fińskiego, niemieckiego, angielskiego oraz polskiego dla obcokrajowców), prowadzę lekcje indywidualne przez Skype, projektuję strony internetowe i inne materiały dydaktyczne, w tym e-learning.

Możesz również polubić…

2 komentarze

  1. Góral pisze:

    Dzień dobry. Spotkałem się jeszcze z 'lla’ w takich zdaniach jak 'tehkää molemmat kahvit maidolla’ albo przy rezerwacjach w hotelach, że pokoje są amiaisella albo kylpyhuoneella – co chyba ma znaczyć, że śniadanie lub łazienka są w pokoju/wliczają się w cenę. Można prosić o jakiś komentarz jak dokładnie używany jest wtedy adessivi?

    • Memo-Monika-Kociuba-thumb Suomika pisze:

      Dzień dobry,
      Przypadek adessiivi z końcówką -lla/-llä ma wiele funkcji. Jedną z nich jest opisawanie, że coś się przy czymś znajduje, ale też, gdy coś jest czegoś częścią składową:
      kahvi maidolla – kawa z mlekiem
      asunto parvekkeella – mieszkanie z balkonem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.