Elatiivi (Mistä?)

• Elatiivi jest przypadkiem lokatywnym i odpowiada na pytania: Kenestä? (Kogo? O kim? Czyim zdaniem?) Mistä? (Skąd? Z czego?)
• Przypadku elatiivi używamy, jeżeli opisujemy zamknięte miejsce, z którego ktoś lub coś wychodzi. Łączy się często z takimi czasownikami opisującymi ruch, jak na przykład lähteä (wychodzić), tulla (przychodzić), palata (wracać), ottaa (brać), olla kotoisin (pochodzić).

Olemme kotoisin Suomesta. – Pochodzimy z Finlandii. Otan kirjan kaapista. – Wezmę książkę z szafki.

• Elatiivi również użyjemy w poniżych zastosowaniach:

Tuoli on tehty puusta. – Krzesło jest zrobione z drewna. (materiał) Katson sanat sanakirjasta. – Sprawdzam słówka w słowniku. (źródło informacji) Luin lehdestä, että huomenna on sateista. – Przeczytałam w gazecie, że jutro będzie deszczowo. Hän itkee onnesta. – Ona płacze ze szczęścia. Hän on yksi meistä. – On jest jednym z nas.

• Elatiivi możemy też użyć do opisania czasu (Od kiedy?).

Kauppa on avoinna maanantaista perjantaihin. – Sklep jest otwarty od poniedziałku do piątku. Olen töissä aamusta iltaan. – Pracuję od rana do wieczora.

• Elatiivi używamy do opisania, o czym coś jest.

Tämä kirja on Suomen historiasta. – Ta książka jest o historii Finlandii. Puhumme Villesta. – Rozmawiamy o Ville.

• Elatiivi również jest wykorzystywany przy opisywaniu opinii (Czym zdaniem?).

Minusta tämä on kivaa. – Moim zdaniem to jest fajne. Juhasta olet kaunis. – Zdaniem Juhy jesteś piękna.

• Elatiivi pojawia się przy określaniu zmiany i rezultatu (Co/Kto stanie się czym?)

Minusta tulee lääkäri. – Zostanę lekarzem. Juhasta on tullut komea mies. – Juha wyrósł na przystojnego mężczyznę.

• Przypadek elatiivi w liczbie pojedynczej tworzymy dodając końcówkę –sta lub –stä (zgodnie z harmonią samogłosek) do rdzenia wyrazu.

talo      + sta    = talosta

metsä   + stä    = metsästä

• Zmiany spółgłoskowe oraz w końcówce rdzenia przy tworzeniu przypadku elatiivi są takie same jak w przypadku inessiivi (porównaj rozdział 8).

kirkko > kirkosta        (kk > k)

rikas  > rikkaasta       (k > kk, as > aa)

• Elatiivi łączy się z czasownikami:

etsiä *	szukać (gdzieś)	löytyä *	znaleźć się (gdzieś)
haaveilla	marzyć o	muistuttaa	przypomnieć o
huolehtia	troszczyć się o	muodostua	składać się z
huolestua	martwić się o	myöhästyä *	spóźnić się na (coś)
johtua	wynikać z	nauttia	rozkoszować się/ cieszyć się (czymś)
jutella	gadać/rozmawiać o	ostaa *	kupić (gdzieś)
kertoa	opowiadać o	pitää	lubić (coś)
keskustella	dyskutować o	puhua	mówić o
kiinnostua	interesować się	päästä *	wyrwać się z, skończyć (coś)
kilpailla	rywalizować o	riidellä	kłócić się o
kirjoittaa	pisać o	riippua	zależeć od
koostua	składać się z	tykätä	lubić (coś)
kärsiä	cierpieć na	valmistua *	ukończyć (szkołę)
löytää *	znaleźć (gdzieś)	varoittaa	ostrzegać o

Minä tykkään suklaasta. – Lubię czekoladę. Hän kertoo matkasta – On opowiada o podróży. Wyrazy z gwiadką (*) mogą występować też z przypadkiem ablatiivi. Porównaj:

Ostin ruokaa kaupasta. – Kupiłam jedzenie w sklepie.

Ostin ruokaa torilta. – Kupiłam jedzenie na rynku.

 

• Elatiivi łączy się też z poniższymi przymiotnikami/imiesłowami:

huolestunut	zmartwiony z powodu	surullinen	smutny z powodu
iloinen	radosny z powodu	tunnettu	znany za
innostunut	pełen entyzjazmu	vakuuttunut	przekonany o
kateellinen	zazdrosny o	vapaa	wolny od
kiinnostunut	zainteresowany (czymś)	varma	pewny (czegoś)
kiitollinen	wdzięczny za	vihainen	zły, wściekły z powodu
kuuluisa	sławny z powodu	väsynyt	zmęczony z powodu
masentunut	przygnębiony	yllättynyt	zaskoczony (czymś)
onnellinen	szczęśliwy z powodu	ylpeä	dumny z
riippuvainen	uzależniony od

Olen kiinnostunut historiasta. – Interesuję się historią.

• Elatiivi łączy się też z takimi wyrazami/wyrażeniami jak:

kiitos	dziękuję za	olla huolissaan	być zmartwionym
olla innoissaan	być podekscytowanym	olla pahoillaan	być przykro z powodu

Kiitos kutsusta. – Dziękuję za zaproszenie.