Drugi bezokolicznik w stronie biernej (2. infinitiivi inessiivi passiivi: puhuttaessa)
Jakiś czas temu opisywałam, jak się tworzy i do czego służy drugi bezokolicznik w przypadku inessiivi. Dziś rozszerzę ten temat i opiszę, jak się się tworzy stronę bierną drugiego bezokolicznika w przypadku inessiivi. Strona bierna jest używana, gdy nie wymieniamy żadnego podmiotu. Porównaj:
STRONA CZYNNA (aktiivi):
Puhuessani suomea käytän usein erilaisia infinitiivejä. = Kun puhun suomea, käytän usein erilaisia infinitiivejä. – Gdy mówię po fińsku, używam często różnych bezokoliczników.
STRONA BIERNA (passiivi):
Puhuttaessa suomea käytetään usein erilaisia infinitiivejä. = Kun puhutaan suomea, käytetään usein erilaisia infinitiivejä. – Gdy się mówi po fińsku używa się często różnych bezokoliczników.
Jak stworzyć 2. bezokolicznik w przypadku inessiivi w stronie biernej?
Stronę bierną drugiego bezokolicznika tworzymy różnie w zależności od typu czasownika.
Czasowniki typu 1 są tworzone na bazie 1. osoby (minä). Usuwamy końcówkę -n a następnie dodajemy końcówkę –ttaessa lub -ttäessä . Przykłady:
puhua > (minä) puhun > puhu- + –ttaessa = puhuttaessa
lukea > (minä) luen > lue + –ttaessa = luettaessa
Dodatkowo, jeśli ostatnią samogłoską w rdzeniu jest jest a, to zamieniamy ją na –e.
ottaa > (minä) otan > ota- > ote- + –ttaessa = otettaessa
ajaa > (minä) ajan > aja- > aje- + –ttaessa = ajettaessa
W czasownikach typu 2-6 jest inaczej. Tu bazujemy na podstawowym pierwszym bezokoliczniku, od którego należy usunąć dwie ostatnie głoski (u czasowników typu 2 i 3) lub jedną ostatnią głoskę (u czasowników typu 4, 5 i 6), a następnie dodać -taessa lub -täessä.
saada > saa- + -taessa = saataessa
tulla > tul + -taessa = tultaessa
ajatella > ajatel- + -taessa = ajateltaessa
nousta > nous- + -taessa = noustaessa
herätä > herät- + -täessä = herättäessä
tarvita > tarvit- + -taessa = tarvittaessa
vanheta > vanhet- + -taessa = vanhettaessa
Więcej przykładów zdań z drugim bezokolicznikiem w stronie biernej:
Keskusteltaessa täytyy osata myös kuunnella. = Kun keskustellaan, täytyy osata myös kuunnella. – Gdy się rozmawia, trzeba też umieć słuchać.
Oltaessa kirjastossa ei saa puhua kovaa. = Kun ollaan kirjastossa, ei saa puhua kovaa. – Będąc w bibliotece nie wolno mówić głośno.
Tätä työtä tehtäessä ei saa kiirehtiä. = Kun tätä työtä tehdään, ei saa kiirehtiä. – Wykonując tę pracę nie wolno się śpieszyć.
Dodam jeszcze na koniec, że ta forma nie jest za często używana w języku codziennym, ale można ją spotkać w oficjalnych tekstach z urzędów, regulaminach lub różnych tablicach informacyjnych.
W następnym artykule z tej serii zajmę się trzecim bezokolicznikiem.
