Odmiana „starych” wyrazów zakończonych na -si (uusi)

  • Pośród wyrazów pochodzenia fińskiego zakończonych na -i możemy wyróżnić grupę słówek zakończonych na -si. Przykłady:
uusi (nowy)

si (ręka)

vesi (woda)

susi (wilk)

tosi (prawdziwy)

täysi (pełny)

vuosi (rok)

kuukausi (miesiąc)

kuusi (sześć)

  • Dochodzi do zmiany końcówki -si > -de- przy tworzeniu RDZENIA przy odmianie przez większość przypadków (z wyjątkiem partitiivi, illatiivi i essiivi), np.

uusi > uude- (rdzeń wyrazu) > uuden (genetiivi)

  • Uwaga! Wyrazy zakończone na -nsi i -rsi mają inną budowę rdzenia, tj.

-nsi > -nne- Przykład: kynsi (paznokieć) > kynne- (rdzeń wyrazu) > kynnen (genetiivi)

-rsi > -rre-  Przykład: käsivarsi (ramię) > käsivarre- (rdzeń wyrazu) > käsivarren (genetiivi)

  • Przypadek PARTITIIVI powstaje przez usunięcie końcówki -si, a następnie dodanie ‑tta/-ttä, np.

uusi + tta > uutta

  • Przypadek ILLATIIVI powstaje przez usunięcie końcówki -si i dodanie ‑teen, np.

uusi + teen > uuteen            kynsi > kynteen

  • Uwaga! Liczebniki ‘yksi’ (jeden) i ‘kaksi’ (dwa) mają nieregularną odmianę:

yksi > yhtä (partitiivi), yhden (genetiivi), yhteen (illatiivi)

kaksi > kahta (partitiivi), kahden (genetiivi), kahteen (illatiivi)

  • Przykłady odmiany przez przypadki:
Nominatiivi:vuosikynsikäsivarsi 
Partitiivi:vuottakynttäkäsivartta 
Rdzeń wyrazu:vuode-kynne-käsivarre-< spółgłoski mocne
Genetiivi:vuodenkynnenkäsivarren 
Inessiivi:vuodessakynnessäkäsivarressa 
Elatiivi:vuodestakynnestäkäsivarresta 
Adessiivi:vuodellakynnellakäsivarrella 
Ablatiivi:vuodeltakynneltäkäsivarrelta 
Allatiivi:vuodellekynnellekäsivarrelle 
Translatiivi:vuodeksikynneksikäsivarreksi 
Nominatiivi l. mn.:vuodetkynnetkäsivarret 
Illatiivi:vuoteenkynteenkäsivarteen< spółgłoski mocne
Essiivi:vuotenakyntenäkäsivartena< spółgłoski mocne
  • Uwaga! Wyrazy ‘lapsi’ (dziecko), ‘veitsi’ (nóż) i ‘kuusi’ (świerk) mają odmianę jak ‘pieni’ (mały) . Natomiast ‘ripsi’ (rzęsa) odmienia się jak ‘lehti’ (liść)
  • Uwaga! Porównaj też  odmianę „nowych” wyrazów, np. kurssi (kurs), bussi (autobus)
Memo-Monika-Kociuba-thumb

Suomika

Mam na imię Monika i od wielu lat z wielką przyjemnością tworzę materiały do nauki języków obcych. Pomogę Ci zgłębić tajniki języka fińskiego i poznać kulturę fińską.

Możesz również polubić…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.