Ochrona środowiska po fińsku

Dzisiejszy artykuł powstał w ramach akcji „W 80 blogów dookoła świata”, w której biorą udział blogerzy kulturowo-językowi i piszą artykuły na podobny temat w tym samym czasie. W tym miesiącu tematem jest ochrona środowiska.

Zanim przejdę do wypisania przydatnych słówek i zwrotów związanych z ekologią i ochroną środowiska, najpierw kilka własnych słów o tym, jak wygląda ochrona środowiska w Finlandii.

Czy Finowie dbają o środowisko?

Myślę, że jak najbardziej.

Finowie z reguły segregują śmieci (chociaż nie wszyscy). Opakowania są przetwarzane powtórnie lub spalane w nowoczesnych spalarniach śmieci. Butelki plastikowe, szklane i puszki po napojach (Uwaga! – muszą być niezgniecione!) są zwracane do automatów w marketach, aby dostać z powrotem kaucję (pantti).

Finowie też dbają o środowisko poprzez to, że zbytnio nie poddają się konsumpcjonizmowi. Ich mieszkania są urządzone w minimalistyczny sposób. Nie mają potrzeby kupowania zbędnych gadżetów. Rzeczy mają być przede wszystkim trwałe i praktyczne. Nie wstydzą się kupować używanych rzeczy na pchlim targu lub przez internet.

Sporo osób chętnie korzysta z komunikacji publicznej, ale jest też duża część Finów, którzy wolą własny samochód, żeby nie było niezręcznej sytuacji, kiedy trzeba usiąść zbyt blisko kogoś!

No i dowód na to, że Finowie dbają o swoje środowisko, jest widoczny, gdy wychodzimy na spacer. Wystarczy przejść się do lasów czy parków, które są czyste i niezaśmiecone. Oczywiście może się zdarzyć, że znajdziemy jakiś papierek na ulicy, ale to nie jest jak w Polsce, że trzeba mieć oczy szeroko otwarte, żeby nie wdepnąć w jakąś niespodziankę po czyimś pupilu 😉

A teraz porcja słownictwa związanego z ekologią (może się przydać dla osób korzystających z podręcznika Suomen Mestari 3):

ŚRODOWISKO

ympäristö – środowisko

ympäristönsuojelu – ochrona środowiska

ekologinen – ekologiczny

ilmasto – klimat

ilmastonmuutos – zmiana klimatu

saastunut – zanieczyszczony

päästöt – emisja

kestävä kehitys – zrównoważony rozwój

luomu = luonnonmukainen – organiczny

luomuruoka – jedzenie organiczne

reilu kauppa – sprawiedliwy handel

ŚMIECI

jäte, jätteet – odpady

lajittelu – segregacja

lajitella jätteet – segregować odpady

biojäte – odpady biologiczne

energiajäte – odpady energetyczne, przetwarzane na energię (np. muovi – plastik)

sekajäte – odpady mieszane

lasi – szkło

metalli – metal

muovi – plastik

paperi – papier

pahvipakkaus, kartonki – opakowanie kartonowe

roska – śmieci

roskakori, roskis (potocznie) – kosz na śmieci

roskalaatikko, jäteastia – pojemnik na śmieci

jätekatos – pergola śmietnikowa

kaatopaikka – wysypisko

kierrätys – recykling

kierrättää – powtórnie przetwarzać, poddać recyklingowi

keräyspiste – punkt zbiórki

ENERGIA

energia – energia

säästää energiaa – oszczędzać energię

sähkö – prąd

kulutus – zużycie

vähentää sähkönkulutusta – zmniejszyć zużycie prądu

kuluttaa – zużywać

kuluttaa energiaa – zużywać energię

kuluttaja – konsument

A jeśli masz ochotę, możesz obejrzeć serię filmików propagujących ekologię w Finlandii, tutaj link: Minun ekotekoni.

Zobacz też co inni blogerzy kulturowo-językowi napisali na temat ochrony środowiska w różnych krajach:

CHINY

Biały Mały Tajfun – Ekologia w Chinach

FRANCJA

Demain, viens avec tes parents! – Ochrona środowiska

GRUZJA

Gruzja okiem nieobiektywnym – Gruzińska ekologia-idzie nowe?

KIRGISTAN

Kirgiski.pl – Obszary chronione Kirgistanu

NIEMCY :

Niemiecki w Domu – Ochrona środowiska w Niemczech

NORWEGIA

Norwegolożka – Jak Norwegowie zarabiają na ekologii?

ROSJA

Dagatlumaczy.pl – blog o tłumaczeniach i języku rosyjskim –

Kahoot! – quiz z okazji Dnia Ziemi

Enesaj.pl – Obszary chronione Rosji na terenach turkojęzycznych

SZWECJA

Szwecjoblog – 5 ciekawostek o ekologii w Szwecji

TANZANIA/KENIA

Suahili online – Parki narodowe Kenii i Tanzanii