Imiesłów czasu przeszłego (ostanut)

Imiesłów czasu przeszłego (2. aktiivin partisiippi) jest to wyraz używany m.in. do tworzenia formy czasu przeszłego imperfekti w zdaniach przeczących oraz czasu przeszłego perfekti i czasu zaprzeszłego pluskvamperfekti. Może też się pojawiać w roli podobnej do przymiotnika.

En laulanut. – Nie śpiewałem. (czas przeszły imperfekti w przeczeniu)

Olen laulanut. – Śpiewałem. (czas przeszły perfekti)

Olin laulanut. – Śpiewałem. (czas przeszły pluskvamperfekti)

Laulanut mies on lyhyt. – Mężczyzna, który śpiewał, jest niski. (imiesłów ≈ przymiotnik)

  • Imiesłów ten tworzymy usuwając jedną lub dwie litery od bezokolicznika, a następnie doczepiając odpowiedną końcówkę różniącą się w zależności od typu czasownika oraz liczby. Nie ma wymiany spółgłosek!
  • W typie 1 czasownika usuwamy końcówkę -a/-ä od bezokolicznika, a potem dodajemy ‑nut lub -nyt (zgodnie z harmonią samogłosek) w l. pojedynczej lub -neet w l. mnogiej.
auttaa > autta+ NUTauttanut
 + NEET auttaneet
itkeä > itke+ NYTitkenyt
 + NEET itkeneet

 Uwaga na nieregularną odmianę czasownika „tietää(wiedzieć):

tietää ”   tiennyt    (również: tietänyt)

tienneet  (również: tietäneet)

  • W typie 2 czasownika usuwamy końcówkę -da/-dä i dodajemy -nut/-nyt w liczbie pojedynczej, a -neet w liczbie mnogiej
tehdä > teh+ NYT  tehnyt
 + NEET   tehneet
  • W typie 3 usuwamy dwie ostatnie litery bezokolicznika, potem podwajamy pozostawioną na końcu spółgłoskę , a następnie dodajemy ‑ut/-yt w l. pojedynczej, a -eet w l. mnogiej.
olla      > ol+ LUTollut
 + LEET olleet
mennä > men+ NYTmennyt
 + NEET menneet
purra > pur+ RUTpurrut
 + REET purreet
pestä   > pes+ SYTpessyt
 + SEET pesseet
  • W typach 4, 5, 6 usuwamy końcówkę –ta/-tä od bezokolicznika, a następnie dodajemy ‑nnut/‑nnyt w liczbie pojedynczej, a -nneet w liczbie mnogiej.
siivota > siivo+ NNUT siivonnut
 + NNEET  siivonneet

ODMIANA IMIESŁOWÓW -NUT/NYT

Imiesłowy -nut/-nyt, gdy występuję w roli przydawki, mogą się odmieniać przez przypadki i wtedy zmienia się końcówka -ut/-yt na -ee-  (z wyjątkiem partitiivi), np.

Nominatiivi:väsynytkuollutnoussutpurrut
Partitiivi:väsynytkuolluttanoussuttapurrutta
Rdzeń wyrazu:väsyneekuollee-noussee-purree
Genetiivi:väsyneenkuolleennousseenpurreen
Inessiivi:väsyneessäkuolleessanousseessapurreessa
Elatiivi:väsyneestäkuolleestanousseestapurreesta
Illatiivi:väsyneeseenkuolleeseennousseeseenpurreeseen
Adessiivi:väsyneelläkuolleellanousseellapurreella
Ablatiivi:väsyneeltäkuolleeltanousseeltapurreelta
Allatiivi:väsyneellekuolleellenousseellepurreelle
Essiivi:väsyneenäkuolleenanousseenapurreena
Translatiivi:väsyneeksikuolleeksinousseeksipurreeksi
Nominatiivi l. mn.:väsyneetkuolleetnousseetpurreet

 

Memo-Monika-Kociuba-thumb

Suomika

Mam na imię Monika i od wielu lat z wielką przyjemnością tworzę materiały do nauki języków obcych. Pomogę Ci zgłębić tajniki języka fińskiego i poznać kulturę fińską.

Możesz również polubić…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.